امیرعباس آذرم وند: آخرین گزارش تورمی مرکز آمار را میتوان یک نقطه عطف محسوب کرد زیرا این آمار پس از ۱۶ روز از اجرای سیاست حذف ارز ترجیحی منتشر شده و میتواند تصویری از نتایج این سیاست را لااقل در گام نخست اجرای آن نشان دهد. اجرای این سیاست با وجود مخالفتها، با همراهی دولت و مجلس انجام شد و نشان میدهد با وجود اختلافاتی بر سر کالابرگ، سیاست تعدیلی امروز، مورد توافق همه جناحهای سیاسی حاکم بر کشور است.
دولت در حالی دست به حذف نرخ ارز ترجیحی زد که پیش از آن تورم رو به افزایش بود ، به همین دلیل افزایش قیمتها به ارقامی کمتر تجربه شده رسید. از جمله اینکه در آذر ماه نرخ تورم نقطه به نقطه بیش از ۵۰ درصد بود و پس از اجرای این سیاست، به سرعت به بالاترین نرخ تجربه شده تورم نقطه به نقطه دست یافت. نرخ تورم نقطه به نقطه در پایان دی ماه به ۶۰ درصد رسید. پیش از این در هیچ بازه زمانی مرکز آمار چنین نرخ تورمی را برای ایران اعلام نکرده بود.
گفتنی است تورم گروه خوراکیها و آشامیدنیها بیش از هر گروه دیگری بود، به نحوی که در پایان دی ماه به ۸۹.۹ درصد رسید. پیش از اجرای سیاست ارزی اخیر، تورم خوراکیها ۷۲ درصد اعلام شده بود. به نظر میرسد پس از خرداد ۱۴۰۱، این بزرگترین شوک قیمتی است که بازار خوراکیها در ایران تجربه کرده باشند گرچه در آن زمان هم نرخ تورم نقطهای خوراکیها به اندازه دی ماه ۱۴۰۴ نبود.
همچنین نرخ تورم سالانه هم که در پایان آذرماه ۴۲.۲ درصد بود به ۴۴.۶ درصد رسید. این رقم هم براساس ارقام تورمی محاسبه شده از سوی مرکز آمار ایران، بالاترین تورم تجربه شده در کشور پس از سال ۱۴۰۱ است. در ۱۴۰۱ تورم سالانه ۴۵.۸ درصد اعلام شد و به نظر میرسد در همین دو ماه باقی مانده دولت پزشکیان میتواند رکورد دولت رییسی را هم بشکند. گفتنی است محاسبات مرکز آمار چنین چیزی را نشان نمیدهد.
پیش از این، در اردیبهشت ۱۴۰۱ هم دولت سیزدهم که اصولگرا بود هم سیاست شوک ارزی را اعمال کرد که در آن زمان هم به بزرگترین شوک قیمتی به مواد غذایی منجر شد. بررسی ارقام و آمارها نشان میدهد در خرداد ۱۴۰۱ هر چند بزرگترین شوک قیمتی به خوراکیها در تاریخ ایران مدرن را به وجود آورد اما این شوک چون در زمانی وارد شد که نرخ تورم به مراتب کمتر از ارقام ۱۴۰۴ بود، در نهایت رشد تورم مانند امسال شدید نبود.
نکته قابل توجه این است که با وجود شباهتهای غیرقابل کتمان در الگوی حذف ارز ترجیحی در دولتهای سیزدهم و چهاردهم، در این دوره، حذف ارز ترجیحی به شکل غیرعلنی زودتر آغاز شد. به طور مثال ارز مربوط به برخی اقلام زودتر از آذر ماه حذف شد و همین امر موجب شد جهش قیمتی ناگهانی در این دوره کمتر از ۱۴۰۱ باشد گرچه