از بحث سرِ ناموس انقلاب تا سرنوشت جایزه ۱۰۰ میلیونی

اختلاف نظر بر سر ادبیات مستند و خاطره‌-داستان‌ که هدایت‌الله بهبودی آن را ناموس انقلاب می‌داند و اهدای جایزه نقدی امیرخانی به موسسه پژوهشی دانایار، مهم‌ترین سرفصل‌های یازدهمین دوره جوایز جلال آل‌احمد بودند.

مهدی درستی: جایزه جلال آل‌احمد را می‌توان مهم‌ترین جایزه ادبی کشور دانست که پشتوانه دولتی داشته و به منظور معرفی آثار برگزیده ادبیات داستانی در ایران پایه‌گذاری شده است.

جایزه‌ای که در طی این سال‌ها سعی داشته تا نقش مهم و موثری را در معرفی آثار ادبی ایفا کرده و سهمی در پیشبرد ادبیات کشور داشته باشد، در این بین نیز همواره نحوه برگزاری و داوری آثار هم با حواشی و مسایلی همراه بوده است.

یازدهمین دوره جایزه جلال نیز هفته گذشته با معرفی برگزیدگان به کار خود پایان داد و این دوره هم واکنش‌های مثبت و منفی متعددی را به همراه داشت.

جایزه جلال چگونه پایش به ادبیات باز شد؟

این جایزه به منظور پیشرفت گونه‌های مختلف ادبی در کشور و همچنین معرفی و شناساندن نویسندگان مستعد و توانا پایش در عرصه فرهنگی این کشور باز و نام جلال آل احمد نویسنده مطرح ایرانی نیز بر روی آن نهاده شد.

جایزه جلال در سال ۱۳۸۷ همزمان با سالروز تولد آل‌احمد و با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی فعالیت خود را آغاز کرد.

همزمان با هفتمین دوره برگزاری جایزه جلال، موسسه بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان که چند سالی از فعالیت رسمی آن گذشته بود، به عنوان برگزار کننده این رویداد ادبی معرفی شد.

این موسسه طبق آنچه در شیوه‌نامه جایزه آمده، قرار است در آذر ماه هر سال مقارن با تولد جلال آل‌احمد برگزار شود. هدف این جایزه اهدای ارتقای زبان و ادبیات ملی‌دینی از رهگذر بزرگداشت پدید آورندگان آثار برجسته، بدیع و پیشرو است.

و اما یازدهمین دوره و حواشی آیین پایانی

اختتامیه یازدهمین دوره جایزه جلال آل احمد شنبه ۱۷ آذر با حضور سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در کتابخانه ملی برگزار و برگزیدان معرفی شدند.

نکته حائز اهمیت این مراسم اختلاف سخنرانان بر سر اهمیت و ارزش ادبیات مستندنگارانه و خاطره‌داستان‌ها بود.

محمدرضا بایرامی دبیر علمی جایزه در سخنان خود از توجه بیش از اندازه به ادبیات مستند و خاطره‌داستان‌ها گلایه کرد و به انتقاد از بی‌توجهی مسئولان به حوزه ادبیات داستانی پرداخت و تاکید کرد که متولیان فرهنگی از پروبال دادن به این گونه ادبی هراس دارند.

این سخنان بایرامی دقایقی بعد توسط وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پاسخ داده شد، عباس صالحی نظری کاملا مخالف با او داشت و معتقد بود که ادبیات مستند حوزه‌ای برای شناسنامه‌سازی ملت است و از این جریان ده‌ها اثر دیگر می‌تواند تولید ‌شود.

صالحی همچنین تاکید کرد که در این عرصه هنوز نیاز به کشف میدان‌های تازه هستیم و تجربه‌های بسیاری برای مستندشدن وجود دارند تا به ورطه بی شناسنامگی نیفتند.

از سوی دیگر هدایت‌الله بهبودی نویسنده پیشکسوت که اثر او با عنوان «الف لام خمینی» در حوزه ادبیات مستندگونه برگزیده شد هم در حمایت از این گونه ادبی اینچنین سخن گفت: «بخش مستندنگاری، آسمانش کدرتر از بخش‌های دیگر کتاب در کشور است. آثار این بخش از یک جنس نیستند و قابل مقایسه هم نیستند. اگر دست‌اندرکاران برای این بخش دست به تفکیکی منطقی بزنند، خیال نویسندگان هم راحت‌تر خواهد بود.»

این اختلاف نظر در اختتامیه این جایزه مهم ادبی، بازخوردهای بسیاری را به همراه داشت و مورد نقد و ارزیابی قرار گرفت.

بایرامی از موضع‌اش پایین آمد؟

محمدرضا بایرامی نیز یک روز پس از اختتامیه در گفتگو با خبرآنلاین تا حدودی موضع خود را تقلیل داده و اعلام کرد که مخالفتی با ادبیات مستند نداشته و ندارد.

او فرصت کوتاه مراسم را عاملی برای برداشت اشتباه از سخنانش دانست و تاکید کرد که خود نیز در اثر «مردگان باغ سبز» بر منابع مستند تکیه کرده و بی م