غزال زیاری: هوش مصنوعی حالا تبدیل به بخش جداییناپذیری از زندگی بیشتر افراد شده و برای همهچیز از کاربردهای شخصی مثل تولید محتوا برای شخصیسازی رسانههای اجتماعی گرفته تا موارد علمی مثل پیشرفتهای پزشکی مورداستفاده قرار میگیرد.
از سوی دیگر شرکتهای بزرگ فناوری و دولتها برای پیشرو بودن در توسعه هوش مصنوعی باهم به رقابت میپردازند و همین منتقدان را نسبت به سوءاستفادههای احتمالی، پیچیدگیهای اخلاقی و اثرات زیستمحیطی این هوشهای مصنوعی نگران کرده و آنها را به واکنش واداشته است.
هوش مصنوعی چیست و چه کاربردهایی دارد؟
هوش مصنوعی این امکان را برای رایانهها فراهم میکند تا مسائل را به روشهایی که انسانی به نظر میرسند، یاد گرفته و حل کنند. البته باید در نظر داشت که رایانهها نمیتوانند فکر کنند، همدلی کرده و یا به استدلال بپردازند.
اما حالا دانشمندان سیستمهایی را توسعه دادهاند که قابلیت انجام کارهایی را دارند که معمولاً به هوش انسانی نیازمندند و سعی میکنند نحوه کسب و استفاده مردم از دانش را تکرار کنند.
برنامههای هوش مصنوعی این قابلیت را دارند که حجم زیادی از دادهها را پردازش کرده، الگوها را شناسایی کنند و دستورالعملهای دقیقی دراینباره که با این اطلاعات چه باید کرد را ارائه دهند. بدین ترتیب میتوان پیشبینی کرد که یک خریدار آنلاین بر اساس خریدهای قبلی چه محصولی را ممکن است بخرد تا بدین ترتیب موارد مناسبی به او توصیه شود.
این فناوری همچنین پشت دستیارهای مجازی با کنترل صوتی مثل سیری اپل و الکسای آمازون قرار دارد و برای توسعه سیستمهای خودروهای خودران نیز مورداستفاده قرار میگیرد.
هوش مصنوعی بهعلاوه به پلتفرمهای اجتماعی مثل فیسبوک، تیکتاک و ایکس کمک میکند تا تصمیم بگیرند چه پستهایی را به کاربران نشان دهند. سرویسهای استریم Spotify و Deezer نیز از هوش مصنوعی برای پیشنهاد موسیقی به کاربرانشان استفاده میکنند.
از سوی دیگر دانشمندان هم از هوش مصنوعی بهعنوان راهی برای کمک به تشخیص سرطان، سرعت دادن به تشخیص و شناسایی داروهای جدید استفاده میکنند.
بینایی کامپیوتری، نوعی از هوش مصنوعی است که این امکان را برای رایانهها فراهم میکند تا به شناسایی اشیاء یا افراد در تصاویر بپردازند و رادیوگرافها نیز از آن برای کمک به بررسی نتایج اشعه ایکس استفاده میکنند.
آشنایی با برنامههای مولد هوش مصنوعی
هوش مصنوعی مولد برای ایجاد محتواهای جدیدی مورداستفاده قرار میگیرد که به نظر میرسد گویی توسط یک انسان ساختهشده است. این کار با یادگیری از مقادیر زیادی دادههای موجود مثل متن و تصاویر آنلاین انجام میشود.
ChatGPT و چت ربات رقیب چینی یعنی DeepSeek دو ابزار پرکاربرد هوش مصنوعی مولد هستند و Midjourney میتواند تصاویری را از prompt های متنی ساده ایجاد کند.
چت بات های دیگری مثل جمینی گوگل یا هوش مصنوعی متا هم میتوانند با کاربران گفتگوی متنی داشته باشند. بهعلاوه میتوان از هوش مصنوعی برای ساخت فیلم و موسیقی باکیفیت بالا استفاده کرد. اخیراً بارها دیدهایم که آهنگهایی که از سبک یا با صدای نوازندگان مشهور تقلیدشده، در فضای مجازی منتشرشده است و گاهی حتی کاربران در مورد صحت آنها دچار سردرگمی میشوند.
چرا هوش مصنوعی بحثبرانگیز است؟
درحالیکه کارشناسان از پتانسیلهای هوش مصنوعی مطلع هستند، نگرانیهای زیادی نیز درباره پیامدهای رشد سریع آن دارند.
صندوق بینالمللی پول (IMF) هشدار داده که هوش مصنوعی میتواند تقریباً ۴۰ درصد مشاغل را تحت تأثیر قرار داده و بدین ترتیب نابرابری های مالی را تشدید خواهد کرد.
پروفسور جفری هینتون، دانشمند کامپیوتر که بهعنوان یکی از پدرخواندههای توسعه هوش مصنوعی شناخته میشود، این نگرانی را دارد که سیستمهای قدرتمند هوش مصنوعی حتی میتوانند انسانها را منقرض کنند؛ اما دانشمند