به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، سیدحسین مرعشی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی ایران، در روزنامه سازندگی مطلبی را با عنوان «تاملی در پسامذاکرات» نوشت:
تحولات اخیر در روابط ایران و آمریکا بهویژه در زمینه مذاکرات هستهای و توافقات احتمالی، مسالهای پیچیده و بسیار حساس است. درحال حاضر، ایران و آمریکا به یک مرحله جدید از تعاملات سیاسی وارد شدهاند که میتواند پیامدهای گستردهای برای منطقه خاورمیانه و حتی سیاست جهانی داشته باشد. در این شرایط، ایران با چالشها و فرصتهای زیادی مواجه است که میتواند در شکلدهی به آینده روابط بینالمللیاش موثر باشد.
در ابتدا باید به این نکته اشاره کرد که مذاکرات میان ایران و آمریکا و تلاشها برای رسیدن به یک توافق جدید به طور جدی در جریان است. براساس آنچه که از مذاکرات اخیر به گوش میرسد، توافقاتی که درحال شکلگیری است، میتواند نقطه عطفی در روابط ایران و آمریکا باشد. در مقایسه با برجام، که بهرغم دستاوردهایی که داشت، نتوانست به صورت کامل انتظارات ایران را برآورده کند، این توافق جدید به نظر میرسد که از ابعاد وسیعتری برخوردار است. درحال حاضر، کشورهای مختلف ازجمله عربستان و سایر کشورهای عربی در خاورمیانه، بهویژه در خلیجفارس، به طور عمومی از این توافق حمایت کردهاند.
این تحول در روابط ایران و آمریکا درحال حاضر به مرحلهای رسیده که میتواند به کاهش تنشها و بحرانهای منطقهای منجر شود. برای نخستین بار پس از سالها، کشورهایی همچون روسیه و چین نیز از این توافقات حمایت کرده و به نظر میرسد که در صورت نهایی شدن توافق، شاهد گسترش همکاریها در حوزههای مختلف با ایران خواهیم بود. اروپاییها، اگرچه ابتدا نگرانیهایی از این توافقات داشتند اما به نظر میرسد که به زودی به جمع حامیان این مذاکرات خواهند پیوست.
این درحالی است که مذاکرات هستهای ایران و آمریکا، که از آن بهعنوان تحولی مهم در تاریخ روابط دو کشور یاد میشود، با برخی از چالشها و شکافهای داخلی و خارجی مواجه است. این مذاکرات بهویژه در شرایط حساس کنونی از اهمیت ویژهای برخوردار است و میتواند، تاثیرات زیادی در سیاست داخلی و خارجی ایران داشته باشد. یکی از نکات برجستهای که در مذاکرات جاری باید مورد توجه قرار گیرد، تجربه برجام است. برجام بهعنوان اولین توافق جامع هستهای ایران با غرب در ظاهر دستاوردهایی داشت؛ اما به دلیل مشکلاتی که در مرحله اجرایی آن به وجود آمد، نتوانست به نتایج مورد انتظار دست یابد. بعد از برجام، ایران با مشکلات زیادی ازجمله ادامه تحریمها، عدم بهبود شرایط اقتصادی و خروج آمریکا از توافق مواجه شد. این مسائل باعث شد که نتایج برجام برای ایران به طور کامل محقق نشود.
در این شرایط، تجربه برجام به ایران این درس را داد که تنها رسیدن به توافق کافی نیست بلکه پایداری آن در عمل و اجرای صحیح آن نیز اهمیت بسیاری دارد. برای اینکه توافق جدید ایران با آمریکا پایدار و موثر باشد باید تمام جوانب آن به ویژه در زمینه همکاریهای اقتصادی، سیاسی و امنیتی با دقت بررسی و مدیریت شود.
شرایط کنونی و نیاز به اقدامات موثر
با توجه به اینکه ایران درحال حاضر در یک دوره حساس از تحولات سیاسی و اقتصادی قرار دارد باید اقدامات اساسی و تصمیمات مهمی اتخاذ شود تا از فرصتهای ایجاد شده به درستی بهرهبرداری کند. این اقدامات باید در سه حوزه اصلی متمرکز شوند: ۱) مدیریت روابط با ایرانیان خارج از کشور، ۲) تقویت روابط منطقهای و ۳) گسترش همکاریهای اقتصادی جهانی.
۱. مدیریت روابط با ایرانیان خارج از کشور
یکی از مهمترین چالشهایی که ایران باید در این دوران جدید به آن توجه کند، مدیریت روابط با ایرانیان خارج از کشور است. بسیاری از ایرانیان مقیم خارج از کشور در گذشته به دلیل تحریمها و شرایط خاص سیاسی نتوانستهاند در روند توسعه کشور مشارکت کنند. اما اکنون که شرایط سیاسی ایران تغییر کرده است، لازم است که جمهوری اسلامی ایران موضع روشنی در این خصوص اتخاذ کند. ایران باید فرصتی فراهم کند که ایرانیان خارج از کشور بتوانند با بازگشت به ایران از دانش، تخصص و منابع مالی خود برای پیشبرد اهداف کشور استفاده کنند. این اقدام میتواند نه تنها باعث تقویت پیوندهای اجتماعی و فرهنگی میان ایرانیان داخل و خارج کشور شود بلکه به رشد اقتصادی و علمی ایران نیز کمک کند.
۲. تقویت ر