تاریخ‌نگار شالوده‌شکن تاریخ معاصر ایران

او به مدت چهار سال در دانشگاه کالیفرنیا در برکلی به عنوان استادیار به تدریس پرداخت. او در سال ۱۳۵۳ با زهرا افشارنژاد که در آن زمان در انگلستان تحصیل می‌کرد و عضو هیئت علمی بخش ریاضی دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد بود، ازدواج کرد.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، عبدالهادی حائری در سال ۱۳۱۴ در قم زاده شد. او استاد تاریخ و روزنامه‌نویس ایرانی بود. عبدالهادی فرزند میرزا احمد حائری و نوه دختری عبدالکریم حائری یزدی است و عبدالحسین حائری برادر اوست. وی در سال ۱۳۳۶ وارد دانشگاه تهران شد و در رشته الهیات به تحصیل خود ادامه داد. پس از پایان رسانیدن دوره سه‌ساله دانشگاه و اخذ درجه لیسانس، چند سال در اداره بهداشت و بهداری مشهد کار کرد. در سال ۱۳۴۳ با به دست آوردن یک بورس دانشگاهی به کانادا رفت. او به مدت نه سال در کانادا در رشته تاریخ و مطالعات خاورمیانه مشغول به تحصیل بود و در همان خلال، دو سال را به تدریس زبان و ادب فارسی گذراند.

پس از رسیدن به درجه دکتری در سال ۱۳۵۲، به مدت چهار سال در دانشگاه کالیفرنیا در برکلی به عنوان استادیار به تدریس پرداخت. او در سال ۱۳۵۳ با زهرا افشارنژاد که در آن زمان در انگلستان تحصیل می‌کرد و عضو هیأت علمی بخش ریاضی دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد بود، ازدواج کرد. دکتر حائری در سال ۱۳۵۷ به ایران آمد و با عنوان دانشیار در گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی به تدریس تاریخ مشغول شد. او ۲۳ تیرماه ۱۳۷۲ در مشهد چشم از جهان فرو بست.

[بررسی آثار حائری]

نخستین رویارویی‌های اندیشه‌گران ایران

کتاب «نخستین رویارویی‌های اندیشه‌گران ایران با دو رویه تمدن بورژوازی غرب» حائری، یکی از پژوهش‌های نوین تاریخی است که از نظر موضوع بدیع و اصیل است و از نظر فن تحقیق، روش تالیف، سبک نگارش و رویکرد تاریخی یکی از الگوهای قابل توجه است. در تیجه استفاده از آن به دلیل تدریس تاریخ ایران از دوره صفویه یا برای مطالعه آزاد، بسیار ارزشمند و روشنگر است. تقریبا هیچ اثر دیگری در همین موضوع یا سطح به نگارش درنیامده که بتواند ساختار و محتوایی کاملا مطابق با سطح علمی و دانشگاهی داشته باشد و نخستین رویارویی‌های اندیشه گران ایران با دو رویه تمدن بورژوازی غرب از این نظر یک اثر ویژه است.

عبدالهادی حائری در این پژوهش معتقد است که پس از دوران روشنگری اروپا، به‌ویژه در اوایل قرن نوزدهم، جهان ناگزیر با فرهنگ بورژوازی غرب که دارای دو رویکرد قدرتمند و تهاجمی بود، مواجه شد. این محقق به بررسی چگونگی مواجهه‌ ایران با دو فرآیند بیان شده در این کتاب پرداخته است و دیدگاه‌های اصلاح‌گران و متفکران ایرانی در رابطه با دو رویکرد تمدن بورژوازی غرب را زیر ذره‌بین می‎‌برد.

وی در بخش آغازین کتاب، مروری اجمالی بر مسیرهای تمدن بورژوازی غرب ارائه می‌دهد و سپس در بخش دوم اثر، مواجهه ایران را با تمدن غرب در دوره‌های مختلف تاریخی و از جهات مختلف بررسی می‌کند و در این بررسی، موضوع عنوان‌شده را تا پایان عصر صفویه، در قرن دوازدهم الی هجدهم، در نخستین مقابله‌های ایران با سیاست‌های استعماری از جانب بورژوازی اروپا و با نگاه به اندیشه‎ی متفکران ایرانی، تجزیه و تحلیل می‎‌کند.

تشیع و مشروطیت در ایران

کتاب «تشیع و مشروطیت در ایران و نقش ایرانیان مقیم عراق» نیز یکی از اثرگذارترین تحقیقاتی است که درباره اندیشه و رفتار سیاسی علمای نجف و قم در جریان جنبش مشروطه و نیز وقایع پس از آن تالیف شده است. نویسنده کتاب نوه دختری آیت‌الله شیخ عبدالکریم حائری یزدی بوده و به واسطه ارتباط نزدیک با بیوت علمای بزرگ نجف و قم توانسته اطلاعات دست اولی را گزارش دهد. این کتاب نخستین بار در سال ۱۹۷۷ م / ۱۳۵۶ ش در لیدن هلند به زبان انگلیسی منتشر شد و نویسنده در تابستان ۱۳۵۸ آن را به فارسی ترجمه و در ایران منتشر کرد.

ایران و جهان اسلام

کتاب «ایران و جهان اسلام» مجموعه پژوهش‌های استاد حائری در مجله‌های پژوهشی کشورهای مختلف ازجمله ایران، آلمان، بلژیک و غیره است. بخش نخست این اثر به ریشه‌های تاریخی همسازگری و ناهمسازگری در جهان اسلام، بخش دوم به اندیشه‌های ضداستعماری متفکرانی همچون سیدجمال الدین اسدآبادی، سیداحمد سنوسی در لیبی و شریعت اصفهانی در ایران و همچنین در بخش سوم به تبیین برخی واژه‌ها و مفاهیم سیاسی-