از خواندن جزوه های بینوایان در دبستان تا تبدیل به یک عمر مردم‌شناسی / پیشگام شکل گیری رشته مردم شناسی در نظام دانشگاهی ایران

کتاب مردم شناسی فرهنگ، کار و تولید و فرآوری خوراک و پوشاک شامل گفتارهایی درباره‌ مردم‌شناسی اقتصادی و مباحثی مرتبط با فرهنگ کار و تولید و پاره‌ای از فرآورده‌های کالایی و خوراکی و پوشاکی است که در چهار بخش تنظیم شده است؛ پس از معرفی بنیادهای اولیه کار و تولید با تأکید بر کشاورزی، محصولات زراعی و بازار آنها (بخش نخست)، به فنون و هنر آشپزی و خورد و خوراک و تاریخچه و فرآیند شکل‌گیری و تحول آشپزی پرداخته شده است

گروه اندیشه: مهرداد دیلمی،در روزنامه ایران، یاد و خاطره نویسنده، و پژوهشگر مردم شناسی را در نودمین زادروزش به عنوان یکی از نخبگان علمی برجسته این کشور یاد آور شد. او نوشت: «علی بلوکباشی، نویسنده و پژوهشگر مردم‌شناسی که از او به عنوان «پدر مردم‌شناسی آکادمیک ایران» یاد می‌شود، امروز ۹۰ ساله شد. از ویژگی‌های مهم علی بلوکباشی تلفیق کار میدانی با کار نظری است، امری که در مردم‌شناسی بسیار اساسی است. نظراتی که بلوکباشی ابراز می‌کند مبتنی بر مطالعات میدانی است، از بلوچستان و کردستان تا کهگیلویه و بویراحمد را کاویده و تحقیقات مردم‌شناسی ارزشمندی گردآوری کرده است.»

علاقه به پژوهش از دبستان

علی بلوکباشی ۲۲ دی ۱۳۱۴ در خیابان شاهپور تهران به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی را در دبستان دقیقی گذراند و در همین سال‌ها به پژوهش علاقه‌مند شد. خودش در گفت‌وگویی گفته: «در سال‌های ابتدایی دوران دبستان جزوه بینوایان را که هفته به هفته چاپ می‌شد با پول توجیبی که هر هفته می‌گرفتم، می‌خریدم و بااشتیاق تمام می‌خواندم و هر هفته منتظر می‌ماندم تا جزوه بعدی بیاید تا ادامه داستان را بخوانم. پشت هر کدام از این جزوات جلدی بود که خواننده‌ها نظرشان را بنویسند و برای ناشر بفرستند و من در یکی از این جزوات احساس خودم را از داستان نوشتم و برای انتشاراتی معرفت فرستادم و آن ها این نوشته مرا چاپ کردند و چاپ این نوشته از من، آن هم در سنین ده-دوازده سالگی باعث شد که دلبسته نوشتن شوم... تا این که نوبت دبیرستان شد و من دیپلم طبیعی آن زمان را گرفتم؛ ولی عاشق ادبیات بودم و علی‌رغم اینکه می‌توانستم در دانشگاه رشته پزشکی را دنبال کنم، رفتم به آموزشگاه شبانه و دیپلم ادبی گرفتم.»

 در دوران آموزشگاه شبانه، معلم ادبیات آموزشگاه شبانه خزاعلی شادروان دکتر محجوب با دیدن داستان کوتاه بلوکباشی جوان با نام «گربه سفیده» که محتوایش زندگی فرهنگی یک خانواده سنتی است، استعداد پژوهش را در او کشف کرد و این داستان را در مجله «پیام نوین» منتشر کرد. بلوکباشی پس از پایان دبیرستان، وارد دانشکده ادبیات دانشگاه تهران شد، سال ۱۳۴۱ لیسانس ادبیات گرفت و فوق لیسانس خود را در رشته «زبان‌شناسی همگانی و زبان‌های باستانی» از دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران دریافت کرد.

بلوکباشی در دوران دانشگاه شروع به تحقیق درباره اقوام ایرانی کرد و به مدت چندین سال مشغول سفر در ایران و مطالعه و پژوهش مردمی شد. همین مسأله او را بیش از پیش ترغیب کرد تا برای ادامه تحصیل در خارج از کشور اقدام کند. سال ۱۳۴۹ به انگلستان سفر کرد و در دانشگاه آکسفورد در دوره دکترا به