با وجود آنکه به اذعان مسئولان وقت وزارت بهداشت تحریمهای دارویی از سال 86 شروع شد، اما مشکلات ناشی از تحریمهای جدید و به دنبال آن کمبود داروهای حیاتی در سال گذشته به اوج خود رسید و میزان نارضایتی مردم از ارائه خدمات دارویی را به شدت بالا برد.
علاوه بر تحریمها، ضعف مدیریتی- نظارتی، سوءاستفاده حلقه توزیع کننده و احتکار دارو برای فروش گرانتر آن به مردم، عدم پیش بینی و ارزیابی صحیح از آینده، عدم هماهنگی بین بخشی و موانع پیش روی تخصیص ارز مرجع به دارو تنها بخشی از عوامل دخیل در بروز چالشهای دارویی هستند که معاون غذا و داروی وزارت بهداشت دولت نهم را بر آن می دارد تا به دولت آینده گوشزد کند باید "از دریچه نگاه مردم به شرایط امروز دارو بنگرد" و با اقدام ضربتی و فوری برای حل مشکلات موجود تدبیر کند.
دکتر رسول دیناروند که هم اکنون در سمت ریاست دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران مشغول ارائه خدمت است، اولویتهای اساسی در حوزه دارو را که لازم است دولت آینده تعقیب کند، مشخص و ضمن واکاوی علل بروز کمبودهای دارویی، عملکرد وزارت بهداشت در زمان بروز مشکلات را در بوته نقد قرار داد.
وی در این باره گفت: میتوان مشکلات دارویی را به دو دسته تقسیم کرد. بخش اول به شرایط امروز ما یعنی تحریمهای سخت و سیاستهای اتخاذ شده دولت و وزارت بهداشت در قبال آن بازمیگردد.
دیناروند با بیان اینکه دسته دوم مشکلات که مزمنتر هستند، به شرایط امروز کشور مرتبط نیستند و سابقه طولانی داشتهاند، عنوان کرد: تجویز و مصرف دارو، عدم رعایت موازین اخلاقی در تبلیغات دارو، بازاریابی، کیفیت دارو، ارائه خدمات نامناسب دارویی به مردم و تخلفات و تقلبها از جمله این مشکلات در حوزه دارویی کشور هستند که حل آنها نیازمند تدوین و اجرای برنامههای درازمدت است.
دولت آینده از دریچه نگاه مردم به شرایط امروز دارو بنگرد
رییس دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه معتقدم دولت آینده باید بدون توجه به اینکه کدام مسائل در حوزه دارو حاد و مزمناند و کدام باید از نقطه نظر علمی دیرتر و یا زودتر مورد رسیدگی قرار بگیرند، از دریچه نگاه مردم به شرایط امروز دارو بنگرد و حل مشکلات آنها را به عنوان اولویتهای جدی دنبال کند گفت: در حال حاضر کمبودها و نبودهای دارویی برای مردم از هر امر دیگری مهمتراست و باید با اقدامات فوری و ضربتی برطرف شود.
دیناروند افزود: بنابراین در این صورت اولین اولویت دولت جدید که بسیار هم دردآور است، حل مشکل دسترسی مردم به داروست. علاوه بر این، پوشش بیمهای کافی برای برخی داروها وجود ندارد و بیماران باید برای خرید دارو متحمل زحمات و هزینههای بالایی شوند. از سوی دیگر افزایش شدید قیمتها و نپذیرفتن قیمتهای جدید از سوی سازمانهای بیمهگر، دسترسی مردم را به دارو به ویژه برای بیماران خاص و صعبالعلاج، محدود کرده است.
معاون غذا و داروی وزارت بهداشت در دولت نهم، با اشاره به اینکه وزارت بهداشت میتوانست در بحث رفع کمبودها و نبودهای دارویی بهتر عمل کند، گفت: علیرغم اینکه تلاش فراوانی برای حل مشکلات از سوی مسئولان صورت پذیرفته است، اما به نظر من ایراد کار آنجاست که گاهی اوقات صبر میکنیم تا مشکلات بروز پیدا کند و سپس به دنبال حل آن میگردیم. در صورتی که لازم است هوشمندانه عمل کرده و با پیشبینی شرایط، از بروز مشکلات جلوگیری کنیم.
برخورد انفعالی وزارت بهداشت با مشکلات دارویی در سالهای اخیر
دیناروند با بیان اینکه برخورد وزارت بهداشت با مشکلات دارویی در سالهای اخیر عمدتا انفعالی بوده است، اظهار کرد: وزارت بهداشت بیشتر دنبال مشکلات دویده است تا آنها را حل کند در صورتی که نظام سلامت نیز همانند بدن انسان است و همانگونه که میتوان از بروز بسیاری از بیماریها پیشگیری کرد، در خصوص دارو هم میتوان چنین اقدامی را انجام داده و پیشگیری را بر درمان مقدم کرد.
نظام دارویی نیازمند جراحی
رییس دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه اکنون مشکلات دارویی وارد مرحله حادی شده است، بر ضرورت انجام جراحی در این حوزه تاکید کرد و گفت: معتقدم وزارت بهداشت باید واردات و تامین دارو با ارز مبادلهای را زودتر میپذیرفت تا علاوه بر تامین صحیح دارو، مابهالتفاوت آن را از طریق بیمه پرداخت و جلوی گران شدن آن را نیز میگرفت.
معاون غذا و داروی وزارت بهداشت در دولت نهم با اشاره به برخی تصمیمات غیرکارشناسی حوزه دارو، ادامه داد: علیرغم اینکه علاقهمند هستیم گاهی اوقات قیمت دارو را برای حمایت از بیماران پایین نگه داریم، اما باید در نظر داشته باشیم که اگر قیمت از حدود معینی پایینتر باشد، تولید برای آن اتفاق نمیافتد و هیچ تولیدکنندهای نیز داروی زیانده تولید نخواهد کرد. در مقابل گاهی اوقات وزارت بهداشت برای حمایت از صنعت، قیمتگذاری را با بیدقتی انجام میدهد و امتیازات بیش از حدی را برای صنایع دارویی قائل میشود.
"بازار رقابتی"، کلیدی که قفل بسته مشکلات دارویی را باز میکند
دیناروند ضمن تاکید بر اینکه در یک بازار رقابتی برای تولید و واردات دارو قادر خواهیم بود ظرف یک دوره کوتاه مدت در سال 92 مشکل عدم دسترسی، کمبودها، نبودها و گرانی داروها را حل کنیم، عنوان کرد: این امر به طور حتم امکانپذیر است و مسئولان از پس تحقق آن برخواهند آمد.
وی با بیان اینکه اولویت جدی وزارت بهداشت دولت یازدهم که باید به طور ضربتی و فوری حل شود، رفع کمبودها، نبودهای دارویی و سامان دادن به تامین و تدارک داروست، اظهار کرد: باید حتما محیط سلیقهای، غیرشفاف و بسته نظام دارویی به یک محیط رقابتی و شفاف تبدیل شود که همه بازیگران بتوانند در آن حاضر شوند، رانتی برای کسی وجود نداشته باشد، سلایق حذف شوند و قانون حاکم شود. مطمئنا با ایجاد این شرایط طی یک دوره چند ماهه بازار دارویی به ثبات و آرامش خواهد رسید.
دیناروند ادامه داد: اگ