لیلا شریف: کمبود آب به داستانی برای تهران و شهرهای بزرگ تبدیل شده که معمولا در روزهای گرم تابستانی بر روی مدار تکرار می افتد و مسئولان تلاش میکنند تا از هر تریبونی، بر طبل هشدار بکوبند تا شاید مصرف سرانه هر شهروندان تهرانی -که بیش از 300 لیتر و نزدیک به دو برابر مصرف سرانه کشورهای اروپایی است- اندکی کمتر شود و ذخایر آب موجود کفاف تشنگی شهر را بدهد.
سدها و آبهای زیرزمینی راههای تأمین آب تهران هستند؛ بنابرگفته علیرضا نوذری پور، معاون مهندسی و توسعه شرکت آب و فاضلاب استان تهران در شرایطی که آب به اندازه کافی موجود باشد، سهم سدها در تامین آب 75 درصد و سهم آب های زیرزمینی در این چرخه25 درصد خواهد بود: این روند در فصل بی آبی و به اتمام رسیدن آب 4 سد تهران، تعادل خود را از دست داده و روز به روز بیشتر از آبهای زیرزمینی استفاده می شود تا جایی که در حال حاضر نزدیک به 41 درصد از آب شرب شهروندان تهرانی از طریق آب چاههای تهران تأمین میشود.
آب نیترات دار؛ نتیجه هم نشینی فاضلاب معیوب با آب چاه
استفاده از آب چاه در تهران به دلیل نبود سیستم فاضلاب مناسب همیشه دغدغهای به نام آب نیتراتدار را با خود به همراه داشته و دارد. هدایت فهمی معاون دفتر برنامهریزی کلان آب و آبفا نیز با تأیید این موضوع که به دلیل نبود سیستم فاضلاب مناسب، بخشی از آب چاههای شهر تهران به نیترات آلوده شدهاند به خبرآنلاین گفت: «هر کسی که الفبای آب را خوانده باشد، میداند جایی که آب زیرزمینی در معرض فاضلاب باشد، آب چاه نیترات دار میشود.»
چند ماه پيش بود كه رئیس ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران در يك نشست خبري با بيان اينكه «55 درصد شهر تهران شبکه فاضلاب ندارند و فاضلاب تولید شده توسط شهروندان به سیستم آب زیرزمینی تزریق می شود.» آب پاكي را روي دست شهروندان تهراني ريخت تا حضور نيترات در آب چاههاي تهران ديگر به روندي طبيعي تبديل شود.
تمام شدن آب سدهاي تهران تا فصل پاييز، هشداري بود كه چندي پيش از سوي مدیرعامل آبفاي تهران مطرح شد. اتفاقي كه در صورت نباريدن آسمان، به معناي استفاده بيشتر از آب چاههاي تهران است، چاههايي كه در برخي از مناطق با فاضلاب شهري و صنعتي مخلوط شده و ميزبان مادهاي سمي به نام نيترات شدهاند.
به عبارت ديگر در روزگار كم آبي تهران، علاوه بر تشنگي و نبود آب، خطر استفاده از آبهاي نيتراتدار را نيز بايد به اين پرونده اضافه كرد.
در اين ميان معاون دفتر برنامهریزی کلان آب و آبفا معتقد است كه «نيترات موجود در آب شرب تهران براساس استاندارهاي جهاني يعني همان 50 ميلي گرم در يك ليتر آب است و حتي اگر نياز باشد كه از آب چاه بيشتر از اين حد براي رفع كم آبي استفاده كنيم، تكيه خود را بر تصفيه مناسب ميگذاريم و در صورتي كه در بدترين حالت آب چاه به عنوان تنها منبع تأمين آب براي ما باقي بماند، بدون شك به مردم اطلاع رساني ميشود تا از اين آب كه احتمال وجود نيترات در آن خواهد بود، تنها براي موارد بهداشتي استفاده كنند.»
نگراني از ورود آب آلوده به سيستم آب شرب مردم تهران تا حدي است كه فهمي، جيره بندي آب را راه حل بهتري به جاي استفاده از آبهاي چاه با احتمال آلودگي به نيترات بيان كرد و گفت: «از نظر من، اگر در شرايط اضطرار آب جيره بندي شود خيلي بهتر است تا اينكه آب با كيفيت پايين به دست مردم برسد.»
معاون دفتر برنامهریزی کلان آب و آبفا تأكيد وزارت نيرو بر صرفه جويي مردم را به عنوان تلاشي براي كاهش مصرف مردم به منظور در دسترس بودن آب سالم و توزيع آب با كيفيت ميان مردم نام برد.
چند ماه پيش نيز سعيد متصدي معاون محیط انسانی سازمان محیط زیست با نگراني از استفاده آب چاه براي تأمين آب شرب تهران سخن گفت: «از آنجایی که منابع آب زیرزمینی آلوده هستند مطمئناً تامین آب از این طریق موجب وارد شدن آلودگی به سیستم آب شرب تهران می شود.»
در واقع كلمات و جملات برخی مسئولان وزارت نيرو و سازمان محيط زيست همچون تكههاي پازلي هستند، كه طرح هشدار كم آبي و ورود آب نيتراتدار به چرخه مصرفي شهروندان تهراني را كامل ميكنند.
چاههای نیتراتی تهران
چند سالی است که برخی از مناطق تهران به دليل وج