خبرآنلاین پیش از این در گزارش های خود به تبیین معنا و مفهوم اجتماعی، عرفانی و انسان شناسی عید فطر پرداخته است.
هلال عید به دور قدح اشارت کرد
هدیه یازده ماهه ای که در عید می گیریم/ پنج گروه مردم در روز عید
عفو و بخشش و گذشت در مفهوم عمیق عید
در متن زیر نگاه تازه ای به عید پایان رمضان شده است. امام موسی صدر در پیامی که در تاریخ ۱۹۶۹/۱۲/۱۰ در بیروت منتشر شد از معنای عید، مفهوم وطن، مقاومت و دوره آموزشی ماه رمضان سخن میگوید. ترجمه فارسی این پیام به نقل از روزنامه الجریده در جلد دوم مجموعه گام به گام با امام و همچنین کتاب نای و نی منتشر شده است. متن پیام را در ادامه میخوانید.
بار دیگر ماه مبارک رمضان را، که فراقش بر ما گران میآیـد، وداع گفتیم و قدم در بارگاه عید سعید فطر نهادیم. این وداع و این تشرف بارها و بارها تکرار شده و باز هم در آینده به اذن خداوند تکرار خواهد شد. امیدواریم که ما به هنگام محاسبه به آن درجه از بلوغ رسیده باشیم و از پوستهها و ظواهر این شعایر جاویدان الهی گذشته و دریافته باشیم که روزه و نماز و عید فقط مناسک و سنتهای تحمیلی نیستند که ما برای ارج نهادن به خدا تقدیم او میکنیم یا مالیاتهایی نیستند برای عالم غیب که پیشاپیش میفرستیم؛ بلکه این عبادات نیروهای محرکه و انگیزههای تجدید نیروی حرکت در حیاتی سالم و تصحیح انحراف و خطا در سلوک انسانی است.
ما به مرحلهای رسیدهایم که درمییابیم یک ساعت تفکر بهتر از عبادت چندینساله است. تأمل در شعایر و توجه به انگیزهها همان چیزی است که شرع مطهر آن را نیت نام نهاده است و جوهر عبادت و محتوای حقیقی اعمال است.
ای گرامیداران عید، شما از دوره آموزشی ماه رمضان بیرون آمدهاید، در حالی که در عزم و اراده نیرومند و بر تحمل مشکلات و سختیها قوی و در برابر هوایها و خواهشها مقاوم گشتهاید. شما از مدرسه الهی رمضان با اندیشهای پاک و مشتاقِ معرفت و با قلبی پاکیزه و حریص به ذکر خدا و با احساس دردهای محرومان و بینوایان فارغ شدهاید.
روزه به شما آموخت که اخلاص در عقیده و محافظت از آن در پنهان و آشکار چگونه است. اکنون در روز عید با آمادگی تمام بهسوی زندگی میروید، تا جامعهای با کرامت و والا و محکم بسازید که بخششها در آن فزونی میگیرد و لیاقتها و استعدادها پرورش مییابد و فساد و ریا در آن میمیرد؛ جامعهای که سستی و هرجومرج را دفع میکند و جدیت و احساس مسئولیت را جذب.
شما برای ساختن کشوری فراخوانده شدهاید که زیبایی و نزاهت در آن آکنده است، وطنی که بر علم و نظم تکیه میکند و بر اساس احساس و درک آلام زحمتکشان و مظلومان و کمربستن برای خدمت به آنان و برداشتن ستم از آنان قائم است.
برادران، ما چند روز پیش در سالروز جنگ بدر ندای خداوند را شنیدیم که میفرمود: «وَاذْکُرُواْ إِذْ أَنتُمْ قَلِیلٌ مُّسْتَضْعَفُونَ فِی الأَرْضِ تَخَافُونَ أَن یَتَخَطَّفَکُمُ النَّاس.» [۱] این آیه را شنیدیم و وضعیت دردناک خود را و توطئه منحرفان و گمراهان را بر ضد خود و همپیمانی صهیونیسم و استعمار را بر ضد خویش به یاد آوردیم. آنگاه ندای دیگری شنیدیم که تأکید میکرد: «فَآوَاکُمْ وَأَیَّدَکُم بِنَصْرِهِ وَرَزَقَکُم مِّنَ الطَّیِّبَاتِ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ.» [۲]
در آوردگاه حُنین در ماه رمضان به یاد آوردیم: «وَیَوْمَ حُنَیْنٍ إِذْ أَعْجَبَتْکُمْ کَثْرَتُکُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنکُمْ شَیْئًا وَضَاقَتْ عَلَیْکُمُ الأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّیْتُم مُّدْبِرِینَ.» [۳] این نبرد را به یاد آوردیم و جنگ ژوئن را، که آتشِ آن ما را سوزاند، به یاد آوردیم، ولی پس از آن عنایت خداوندی و ثمره تلاشها و پیروزی خود را دیدیم، چون به این سخن خدای تعالی گوش فرا میدهیم که فرمود: «ثُمَّ أَنَزلَ اللّهُ سَکِینَتَهُ عَلَى رَسُولِهِ وَعَلَى الْمُؤْمِنِینَ وَأَنزَلَ جُنُودًا لَّمْ تَرَوْهَا وَعذَّبَ الَّذِینَ کَفَرُواْ وَذَلِکَ جَزَاء الْکَافِرِینَ.» [۴]
و سپس با رسولخداص در تربیت الهی همراه شدیم، هنگامی که خدا فرمود: «إِذَا جَاء نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ. وَرَأَیْتَ النَّاسَ یَدْخُلُونَ فِی دِینِ اللَّهِ أَفْوَاجًا. فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ کَانَ تَوَّابًا.» [۵]
همچنین، در ایـن