به گزارش خبرآنلاین از تبریز، صنعت پتروشیمی یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد ایران محسوب میشود که نهتنها به افزایش درآمدهای غیرنفتی کمک میکند، بلکه با توسعه زنجیره ارزش، اشتغالزایی گستردهای را به همراه دارد. طبق آمارهای رسمی منتشرشده، صنعت پتروشیمی ایران در سال ۱۴۰۳ با ظرفیت تولید ۹۶ میلیون تن از گروههای مختلف محصولات پتروشیمی به فعالیت خود ادامه میدهد.اما برای دستیابی به اهداف برنامه هفتم توسعه،باید این ظرفیت تولید به ۱۳۱میلیون تن افزایش یابد. برنامه هفتم توسعه کشور برکاهش خامفروشی، توسعه صنایع پاییندستی، جذب سرمایه گذاری و افزایش بهرهوری در این بخش تأکید دارد. بر اساس برنامه هفتم توسعه، هدفگذاری شده است که این صنعت سالانه ۸ درصد رشد داشته باشد.
با این حال، صنعت پتروشیمی با چالشهای متعددی از جمله ناترازی انرژی، محدودیتهای سرمایهگذاری، تحریمها و نیاز به بهروزرسانی فناوری مواجه است. به همین منظور، اجرای سیاستهایی جامع و منسجم در حوزههای تأمین انرژی، جذب سرمایهگذاری، توسعه فناوری، تکمیل زنجیره ارزش و تقویت دیپلماسی انرژی ضروری خواهد بود. در ادامه، به تشریح این راهبردها با استناد به برنامه هفتم توسعه پرداخته میشود.
۱. مقابله با بحران ناترازی انرژی و تأمین پایدار خوراک پتروشیمیها
ایران با دارا بودن ۱۶ درصد از ذخایر گازی جهان، دومین جایگاه بزرگترین منابع گاز طبیعی را در اختیار دارد. با این حال، بحران ناترازی انرژی در کشور، بهویژه در صنعت پتروشیمی، همچنان ادامه دارد. در حال حاضر، طبق آمار رسمی میزان تولید گاز طبیعی در ایران حدود ۸۴۰ میلیون مترمکعب در روز است که در مقایسه با نیاز داخلی و مصرف انرژی، ناترازی مهمی وجود دارد. صنعت پتروشیمی بهعنوان یکی از صنایع کلیدی در اقتصاد ایران، با چالشهای متعددی در زمینه تأمین انرژی و خوراک روبهرو است. یکی از مهمترین چالشها، بحران ناترازی انرژی است که بهویژه در فصول سرد سال تأمین گاز طبیعی بهعنوان خوراک اصلی پتروشیمیها را با مشکل مواجه میکند. این بحران علاوه بر محدودیت در تولید، تأثیر مستقیمی بر اقتصاد ملی، اشتغال و صادرات دارد. طبق برنامه هفتم توسعه، این ناترازی قرار است تا پایان دوره برنامه، کاهش یابد، اما دستیابی به این هدف نیازمند برنامهریزی دقیق و اجرایی در زمینه تأمین انرژی برای صنعت پتروشیمی است. برای کاهش بحران ناترازی انرژی و تأمین خوراک پایدار برای صنایع پتروشیمی، چندین راهکار کلیدی به شرح زیر پیشنهاد میشود:
افزایش تولید گاز طبیعی با توسعه و بهرهبرداری از میادین نفتی و گازی جدید در مناطق مشترک و غیرمشترک، اجرای طرح فشارافزایی در میدان گازی پارس جنوبی و بهینهسازی همزمان مصرف انرژی در صنایع با اجرای پروژههای مدیریت مصرف انرژی و استفاده از سیستمهای هوشمند، میتواند بهطور قابلتوجهی موضوع ناترازی انرژی را کاهش دهد. همچنین تنوعبخشی به منابع خوراک پتروشیمی و استفاده از خوراکهای جایگزین همچون نفتا، اتان و LPG میتواند از مهمترین راهکارهای کاهش بحران ناترازی انرژی در صنعت پتروشیمی باشد. توسعه و بهروزرسانی زیرساختها، با بازسازی و توسعه شبکههای انتقال گاز و برق و تقویت و بهروزرسانی خطوط لوله و شبکههای انتقال گاز هم میتواند در کاهش ناترازی کمک شایان توجهی نماید. همچنین توسعه ظرفیتهای ذخیرهسازی گاز با احداث مخازن ذخیرهسازی گاز طبیعی میتواند در فصول اوج مصرف بهویژه در زمستانها، راهکاری برای تأمین پایدار انرژی باشد. برای کاهش وابستگی به سوختهای ف