سربازی خوشایند شد یا نشد؟/پرونده

امید کریمی: تغییرات قوانین سربازی از سال گذشته شروع شده است؛ در پاییز و پس از سالها، بالاخره قانون جدید نظام وظیفه عمومی ابلاغ شد و مسوولان هم گفتند تلاش کرده اند سربازی را خوشایند کنند. اما ظاهرا جوانان مشمول، با این تغییرات چندان خوشحال نشده اند. تغییراتی که به نوبت اجرا می شوند. (اینجــــا)

همه آنهایی که خبرهای سربازی را دنبال می کنند، خوب یادشان هست که اعتراض ها به قانون جدید سربازی از حذف معافیت کفالت پدر 59 سال شروع شد. قانونی که با استفاده از آن بسیاری از مشمولان معاف از سربازی شده بودند و البته بسیاری هم برای استفاده از آن تلاش کردند.

این قانون که قرار بود از نیمه بهمن ماه 90 اجرا شود، عملا تا پایان سال 90، به همان سبک پیش از آن اجرا شد و با این کار نظام وظیفه بسیاری از انتقادات را پاسخ داد.

هرچند که حذف معافیت 3 برادری هم کم انتقاد نداشت. به گفته معاون مشمولان و امور معافیت‌های سازمان وظیفه عمومی ناجا، کسر خدمت مشمولان که از سابقه جبهه و جانبازی والدین آنان ناشی می‌شود و همچنین معافیت سه برادری که مصوب مقام‌معظم فرماندهی کل قوا است، تا پایان سال 90 مورد اقدام می شود و استمرار آن در سال 91 همانند سال‌های گذشته به تصمیم ستادکل نیروهای مسلح بستگی دارد. (اینجــــا)

نظام وظیفه اما در آخرین روز کاری اسفند 90 اعلام کرد قانون کفالت کهولت پدر، از 59 به 65 سال رسیده است و مشمولانی که پدر 65 ساله دارند، بدون حضور در کمیسیون پزشکی، از خدمت سربازی معاف می شوند. (اینجـــــا)

هرچند این بازگشتی نصفه و نیمه به قانون قبل بود، اما جوانان کمتر از آن استقبال کردند. دلیلهم کاملا مشخص است؛ کمتر پدر 65 ساله ای وجود دارد که فرزند مشمول داشته باشد. درواقع این قانون فراگیری چندانی ندارد.

این تغییر نشان داد که تصور حداقل گروهی از جوانان و سازمان نظام وظیفه، از سربازی تقاوت های آشکاری با هم دارد؛ جوانان سربازی نه تنها قسمتی از مسیر زندگی نمی دانند بلکه آن عاملی برای عقب افتادن از برنامه های زندگی شان تصور می کنند. اما مسوولان نظام وظیفه معتقدند سربازی یک امر واجب برای تمام پسران 18 سال به بالاست. چیزی مانند درس خواندن. آنها معتقدند قانون کفالت، به هیچ عنوان عادلانه نیست. (اینجــــا)

نکته ای که در این آخرین اطلاعیه نظام وظیفه در سال 90 وجود داشت، یک مهلت 5 روزه به متقاضیان معافیت کفالت بود؛ آنها تا 5 فروردین مهلت دارند تا مدارک خود را پست کنند؛ مهلتی که تمام آن در تعطیلات ابتدای سال بود. مهلتی که عملا هیچ فایده ای برای متقاضیان نداشت. 

اما در سال 91، تغییرات بیش از این بود و البته برخی از آنها با اعتراضاتی هم همراه؛ روز 15 فروردین رئیس سازمان وظیفه عمومی گفت مشمولان غیرغایبی که یگانه مراقب و نگهدارنده خواهر تنی خود بوده و متقاضی معافیت کفالت خواهر فاقد پدر، شوهر یا فرزند پسرسالم باشند، می‌توانند برای ثبت درخواست خود به دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی (پلیس +10) مراجعه کنند (اینجـــا)

همچنین اعلام شد برابر قانون جدید، هر فرد ذکور ایرانی در ماهی که طی آن ماه به سن هجده سال تمام می‌رسد مشمول مقررات خدمت وظیفه عمومی است که باید برای تعیین وضعیت مشمولیت خویش به دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی (پلیس+10) مراجعه نماید به عنوان مثال مشمول متولد 15 خرداد 1373 از تاریخ اول خرداد 1391 وارد سن مشمولیت می شود (اینجــــا)

در زمستان 90 هم البته چنین اعلام شد؛ تمام مشمولین وظیفه به جای سن 18 سالگی در ماه تولد سالی که به سن 19 سالگی (18 سال تمام) می‌رسند برای خدمت فراخوانی می‌شوند و افراد زیر دیپلم 6 ماه فرصت دارند خود را معرفی کنند تا غیبت نخورند (اینجــــا)

این خبر را سردار موسی کمالی، انشین اداره منابع انسانی ستاد کل نیروهای مسلح داد. او همچنین از معافیت های دیگری هم خبر داد؛ تمام فرزندان شهدا و مفقودالاثرا از خدمت سربازی معاف شدند. همچنین به ازای هر شهید، آزاده با 14 ماه اسارت، جانباز با 25 درصد و مفقودالاثر فاقد فرزند یک برادر معاف می‌شود (اینجــــا)

همچنین سردار کمالی گفته بود که با اجرای قانون جدید نظام وظیفه، مهلتی قانونی برای بخشش مشمولان غایب اعلام می شود. اکنون و به گفته جانشین اداره منابع انسانی ستاد کل نیروهای مسلح این معافیت ها برای مشمولان غایب اجرا می شود؛
- تنبیهات مشمولان غایبی که تا سوم خرداد سال 1391 خود را برای انجام خدمت دوره ضرورت معرفی کنند بخشیده شده و این افراد بدون انجام اضافه خدمت پس از انجام خدمت دوره ضرورت قانونی ، از خدمت ترخیص می شوند.
- اضافه خدمت سنواتی همه کارکنان وظیفه (حین آموزش و در حال خدمت) بخشیده می شود.
- دو سوم اضافه خدمت کارکنان وظیفه دارای اضافه خدمت انضباطی که تا بیست و دوم بهمن ماه امسال تنبیه شده اند بخشیده می شود (اینجــــا)

اما همه این خبرهای خوش و مانند آنها نتوانست جایگزین ناخوشایند بودن افزایش مدت سربازی و حذف کسر خدمت های تحصیلی شود.

در 20 فروردین سازمان نظام وظیفه اعلام کرد کسرخدمت‌های ناشی از سابقه جبهه و جانبازی والدین و کسرخدمت مربوط به مدارک تحصیلی دانشگاهی برای مشمولان از امسال متوقف شد. دلیل هم این بود؛ از آنجایی که تمام معافیت‌ها و امتیازات مورد نظر در ارتباط با ایثارگران، امداد جویان و سایرگروه‌ها، در قانون جدید وظیفه عمومی (مصوب 22/8/90 مجلس شورای اسلامی) پیش بینی شده است لذا تصمیم بر این گرفته شد که همه معافیت‌ها و امتیازات سربازی برمبنای قانون جدید اجرایی شود. (اینجــــا)

در نتیجه کسرخدمت به سبب مدرک تحصیلی دانشگاهی در سال 1391 متوقف شده و صرفاً شامل مشمولانی می‌شود که تا پایان سال 1390 به خدمت اعزام شده‌اند

پیش از این مدرک تحصیلی تا چهار ماه کسری خدمت ب.رای مشمولان به همراه داشت.

یک روز بعد، سازمان نظام وظیفه از تغییر زمان سربازی از 24 ماه به 21 ماه خبر داد. اما این پیام را مشمولان بیشتر دریافت کردند؛ چند سالی هست که مدت سربازی 18 ماه تعیین شده و کمتر پسر چوانی، بیش از آن خدمت کرده است. اما سازمان نظام وظیفه اعلام کرد تمام مشمولانی که سال 91 اعزام می شوند، باید 21 ماه خدمت کنند (اینجــــا)

همین دو تغییر کافی بود تا جوانانی که امید داشتند می توانند 14 ماه خدمت کنند، اکنون باید 21 ماه به سربازی بروند؛ یعنی 7 ماه بیشتر؛ هیچ تفاوتی هم میان مشمولان پسر نیست؛ از زیر دیپلم تا دکتری و دکتری حرفه ای.

و همین با اعتراضات مشمولان مواجه شد. یکی از آنها برای خبرآنلاین یادداشتی نوشت و البته بسیاری هم در نظراتی که برای خبرآنلاین فرستادند، این نارضایتی را اعلام کردند (اینجــــا) 

4747