اخلاق در عصر مصرف و بی‌ثباتی / در جستجوی مسئولیت در «مدرنیته سیال» / اخلاقیات، همان فلسفه نخستین بشر است

فرهنگ ارشاد گفت:‌مبانی فکری دیدگاه باومن بر رویکرد دورکیم و همچون او در دنباله‌روی از کانت و لویناس استوار است و بر این پایه، اخلاقیات را در ارتباط با الزام‌های جامعوی (یا جامعه-زیستی) و در جهت تقویت همبستگی اجتماعی مورد توجه قرار می‌دهد. در همین رهگذر است که به لویناس روی آورده و بر گفته معروف او که «اخلاقیات، همان فلسفه نخستین بشر است» و بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی به‌منزله ویژگی مقدم مؤکد در زندگی اجتماعی انگشت تأکید می‌گذارد.

به‌گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، رضا دستجردی در مقدمه گفت و گوی خود با دکتر فرهنگ ارشاد، که در ایبنا منتشر شده، نوشت: «جامعه‌شناسانه اندیشیدن» آخرین اثر زیگمونت باومن نظریه‌پرداز و جامعه‌شناس برجسته لهستانی‌الاصل و تیم می جامعه‌شناس بریتانیایی است که اکنون با ترجمه فرهنگ ارشاد، جامعه‌شناس به‌همت نشر نی منتشر شده است. باومن و مِی در این اثر می‌کوشند مسائل اجتماعی را در چارچوب آخرین تحولات مفهومی آن بحث کنند. این‌گونه است که جهانی‌شدن، تغییرات اقلیمی، تاب‌آوری و دگرگونی‌های ناشی از پیشرفت‌های پرشتاب فناوری‌های نوین در کنار مسائل و مفاهیم کلاسیک جامعه‌شناختی مانند نابرابری، عدالت اجتماعی و دربرگیری نشانده می‌شوند تا منظومه جدیدی پی افکنده شود. بنابراین، همچنان که نویسندگان اشاره دارند «جامعه‌شناسانه اندیشیدن» ما را در فهم یکدیگر و خودمان یاری می‌دهد و تبیین‌های ارزشمندی درباره پویایی‌های جوامع و مناسبات اجتماعی فراهم می‌آورد. آنچه در پی می‌آید ماحصل این گفت‌‎وگو با فرهنگ ارشاد مترجم کتاب است که پیشتر آثاری چون «نظریه طبقه تن‌آسا»، «نظریه‌پردازی انقلاب‌ها» و «مفاهیم بنیادی نظریه اجتماعی کلاسیک» نیز از وی منتشر شده است.

****

فرهنگ ارشاد با نگاه باومن به نقد اخلاق در عصر مصرف و بی‌ثباتی پرداخت/در جستجوی مسئولیت در «مدرنیته سیال»/اخلاقیات، همان فلسفه نخستین بشر است
فرهنگ ارشاد

مولفین با تألیف «جامعه‌شناسانه اندیشیدن» قصد داشتند کدام خلأ جامعه‌شناسی را پر کنند؟

اجازه بدهید نخست مقدمه کوتاهی را درباره چگونگی تولید این کتاب در زبان اصلی (انگلیسی) عرض بکنم که شاید برای شناخت ژرف‌تر سایر پرسش‌های مهم شما مؤثر باشد. ایده «جامعه‌شناسانه اندیشیدن» اصالتاً در ذهن زنده‌یاد پروفسور زیگمونت باومن تبلور یافت که پایه اصلی انگیزه و تدوین هدف اصلی تألیف این اثر شد. نخستین ویرایش یا به اصطلاح، چاپ اول این کتاب در سال ۱۹۹۰ و تنها با نام زیگمونت باومن انتشار یافت. از زمان چاپ نخست کتاب تا ۱۹۹۷ (تاریخ انتشار نسخه‌ای که من در کتابخانه شخصی‌ام دارم) این اثر هشت بار بازانتشار یافت و لابد این روند انتشار مجدد آن در سال‌های بعدی ادامه داشته است.

این در ویرایش دوم (۲۰۰۱) بود که نام پروفسور تیم می روی جلد کتاب به عنوان مؤلف دوم ثبت شد. من از روابط فکری و دوستانه دو نویسنده اثر اطلاع کافی ندارم. از پیشگفتار تیم می برای ویرایش دوم کتاب برمی‌آید که او از استقبال اهل علم نسبت به این کتاب آگاهی داشته و خودش هم آن را اثری مهم یافته است. بر این اساس و با احترام به شخصیت علمی باومن، پیشنهاد اصلاح ساختا