به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، دکتر محمد غفوری: عمده ارتباط امام با شیعیان از طریق «وکلا» صورت می گرفت، برخی شیعیان از عوامل غیبت امام زمان(عج) هستند، وظیفه ما شناخت صحیح مکتب اهل بیت (ع) است.
دکتر محمد غفوری در گفت وگو با شفقنا اظهار داشت: عباسیان به این علت که شایع بود فرزند امام حسن عسکری(ع) آخرین امام و قائم آل محمد خواهد بود، آن حضرت را تحت مراقبت شدید قرار داده و حتی ارتباط شیعیان با ایشان را محدود ساخته بودند. از این رو، اگر شیعیان قصد دیدار با امام یا ادای احترامی به ایشان را داشتند، تنها در مسیر حرکت امام به سمت منزل امکان این کار فراهم میشد. یکی از شیعیان روایت میکند: هنگامی که قصد داشتیم امام(ع) را در همین مسیر ملاقات کنیم، نامهای از سوی ایشان به دستمان رسید که در آن فرموده بودند: «حتی در مسیر نیز به من سلام نگویید یا با اشاره سلام نکنید، زیرا جان شما در خطر است.
وی با اشاره به شبکه وکالت که از زمان امام موسی کاظم (ع) شکل گرفت و در زمان امام حسن عسکری (ع) کامل تر شد، گفت: این افراد رابط بین شیعیان بوده و نمایندگان امام در مناطق مختلف جهان اسلام بودند که هم وجوهات را گرفته به ائمه (ع) می رساندند و هم سوالات شرعی و اعتقادی مردم را از طریق رابط های خود به سامرا می فرستادند و پاسخ ها را می گرفتند.
وی تصریح کرد: با توجه به شرایط سخت امام حسن عسکری (ع) و فشار شدیدی که بر ایشان می رفت، خادمین ایشان راه ارتباط امام با شیعیان بودند و تحت عناوین فروشنده و داروفروش و… به کوچه ای که منزل امام در آن قرار داشت می آمدند و در لوای فروش اقلام، پیام های شیعیان را به امام عسکری (ع) می رساندند یا دستورات را می گرفتند و به شیعیان می رساندند.
وی با اشاره به مدت کوتاه امامت امام حسن عسکری (ع) گفت: دوره امامت امام حسن عسکری(ع) نیز مدت زمانی کوتاه، حدود شش تا هفت سال، بود و آن حضرت در سن جوانی به شهادت رسیدند. به همین دلیل، سیاق امامت ایشان بر این منوال قرار گرفت که عمدتاً از طریق نمایندگان و وکلا با شیعیان ارتباط برقرار کنند.
غفوری عنوان کرد: طبیعتاً با گسترش شمار پیروان ائمه(ع) و پراکندگی آنها در شهرها و سرزمینهای مختلف، وجود شبکه «وکالت» ضروری مینمود؛ زیرا امام شخصاً نمیتوانست در همه جا حاضر شود و به تمام امور رسیدگی کند. هر مدیر و رهبر جامعهای نیازمند نمایندگانی است که از سوی وی، امور مناطق گوناگون را سامان بخشند. این یک ضرورت مدیریتی است که چه امام حاضر باشد چه نباشد، پابرجاست. برای نمونه، هماکنون که رهبر انقلاب در تهران مستقر هستند، نمایندگانی در استانها دارند که مردم میتوانند به ایشان مراجعه کنند. در دوران ائمه(ع) که ابزارهای ارتباطی مدرن وجود نداشت، این نیاز به مراتب بیشتر احساس میشد که امام در مناطق مختلف نماینده داشته باشد تا این وظایف را بر عهده بگیرند.
وی ابراز داشت: اما مسئلهای که ائمه(ع) با آن روبرو بودند، مشکل ارتباط مستقیم شیعیان با امام و همچنین لزوم آمادهسازی جامعه شیعه برای دوران فقدان امام و ظهور عصر غیبت بود. امام حسن عسکری (ع) به ویژه در اواخر دوره امامت خویش، اقداماتی در این زمینه انجام دادند؛ برای مثال، گاهی در پاسخ به پرسشهای شرعی که از ایشان میشد، با وجود اینکه میتوانستند شخصاً پاسخ گویند، مردم را به احادیث و روایات ارجاع میدادند. یا نیمی از پاسخ را خود میفرمودند و نیم دیگر را با اشاره به آثار اهل بیت (ع) تکمیل میکردند. این رویکرد، جامعه را برای زمانی آماده میساخت که دسترسی به امام میسر نباشد. بدین ترتیب، اگر امامی در جامعه حاضر نبود، سازمان وکالت و نمایندگان آن میتوانستند شیعیان را مدیریت کرده و از سرگردانی آنان جلوگیری کنند. بنابراین، حتی با غایب بودن امام، وجود شبکه وکالت این امکان را فراهم میآورد که در دوران غیبت صغری، مردم به نواب خاص (که به وکلای خاص مشهور بودند) مراجعه کنند و فقدان امام، موجب حیرت و سردرگمی جامعه شیعه نشود. در نهایت، این آمادگی ایجاد میشد که اگر در دوران غیبت، حتی دسترسی به وکیل خاص نیز میسر نبود، جامعه به علما و دانشمندان شیعه که وارثان علم ائمه(ع) هستند رجوع کند و ن