بیش از هزار آلبوم سند قاجاری که کاخ گلستان اجازه دسترسی نمی‌دهد!

سید علی آل داود: من وقتی مراجعه کردم یکی دو آلبوم را فقط به من نشان دادند و نتوانستم کامل ببینم، اجازه نمی‌دهند که افراد مراجعه کنند و این آلبوم‌ها در اختیار پژوهشگران قرار نمی‌گیرد و خودشان هم فهرست این اسناد را منتشر نمی‌کنند.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، طاهره مهری در ایبنا نوشت: مجموعه اسناد حاج میرزا علی قیصریه (اسناد مالی و اوراق مکاتبات تجارتخانه نساجی ریسباف در قم) از کتابخانه علی قیصری به کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران اهدا شد، مراسم رونمایی از این اسناد دوشنبه ۵ آبان‌ماه ۱۴۰۴ در سالن نفیس این کتابخانه برگزار شد. در این مراسم رسول جعفریان، رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، منصوره اتحادیه، استاد تاریخ دانشگاه تهران، علی قیصری، مورخ و جامعه‌شناس ایرانی، سیدعلی آل‌داود، عضو هیأت‌علمی دایره‌المعارف بزرگ اسلامی و داریوش رحمانیان، استاد تاریخ دانشگاه تهران سخنرانی کردند.

رسول جعفریان روند شکل‌گیری کتابخانه مرکزی را بازگفت

در ابتدای مراسم رسول جعفریان، رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، به ارائه یک گزارش از کتابخانه مرکزی پرداخت و گفت: در ابتدا کتابخانه هر دانشکده دانشگاه تهران مهم‌تر از کتابخانه مرکزی بود. دید در ابتدا این بود که هر کتابخانه‌ای در دانشکده خود تشکیل شود و بعدها فکر تشکیل کتابخانه مرکزی به ذهن‌ها رسیده است.

رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران افزود: سنگِ بنای کتابخانه مرکزی ابتدا با تعداد ۱۳۲۹ نسخه کتاب از مرحوم سیدمحمد مشکات در سال ۱۳۲۸ گذاشته شد. فهرست‌نویسی در این زمان آغاز شد که چندین نفر در فهرست‌نویسی نقش داشتند. تا سال ۱۳۳۳ ظاهرا نشستی و گزارشی هم برگزار می‌شود که در جلد دوم فهرست مشکات با عنوان «تاسیس کتابخانه مرکزی» آمده است. احتمالا این متن توسط دانش‌پژوه نوشته شده است که در چند جا به چاپ رسیده است. از این متن مشخص است که سال ۱۳۳۳ و ۱۳۳۴ تلاش‌ها بیشتر شد. نقشه ساختمان کتابخانه مرکزی از سال ۱۳۴۳ کشیده شد و تا سال ۱۳۵۰ سه طبقه از ساختمان افتتاح شد. تا این زمان بخشی از کتاب‌ها در زیرزمین دانشکده علوم و بخشی دیگر در مسجد قرار داشتند که این اطلاعات در گزارش‌های نوش‌آفرین انصاری آمده است.

جعفریان با بیان این‌که تصور کتابخانه مرکزی براساس نسخ خطی شکل گرفته است، افزود: مجموعه بعدی مجموعه رمضانی در نشریات بود که آن هم فکر تازه‌ای بوده است و سومین بخش به اسناد اختصاص داشت. در این طبقه‌بندی کتاب در مرحله چهارم قرار دارد، در آن زمان این‌گونه فکر می‌کنند که همه دانشجویان به یکسری از کتاب‌ها نیاز دارند و این‌ها باید تهیه شود، تعداد دیگری از این کتاب‌ها نیز در رده کتاب‌های اهدایی بوده است.

رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران بیان کرد: امروز که ما این‌جا هستیم ۱۲ هزار و ۶۱ نسخه خطی در کتابخانه مرکزی موجود است. بقیه این‌ها یعنی ۱۷ هزار و ۲۵۸ نسخه از دانشکده‌های دیگر مانند حقوق، پزشکی و… به این‌جا منتقل شده است. اخیرا هم دهخدا و اضافاتی که بعد از انقلاب به‌تدریج اضافه شده است. اوایل بخش اسناد مستقل نبوده است، به همین دلیل اسناد هم در رده نسخ خطی فهرست و شماره دریافت کرده است. بخشی از اسناد فهرست‌نشده باقی مانده بود تا نخستین جلد آن توسط دکتر سوسن اصیلی فهرست و در سال ۱۳۹۴ به چاپ رسید. بقیه مجلدات را هم خانم تقوایی و خانم کرم‌رضایی زیر نظر دکتر سوسن اصیلی فهرست کردند و امروز ۹ جلد فهرست اسناد داریم که ۸ جلد هنوز در دست خانم دکتر اصیلی باقی مانده است. ۴۳۰ رکورد اسناد داریم که داخل آن فولدرهایی است که در ادامه نسخ خطی فهرست می‌شوند.

رسول جعفریان با بیان این‌که جلد ۱۶ فهرست سال ۵۷ به چاپ رسید، جلد ۱۷ و ۱۸ سال ۶۸ چاپ شد، جلد ۱۹ تا ۲۱ نیز به کوشش فریبا افکاری، آقای حکیم و خانم کرم‌رضایی فهرست و از سوی کتابخانه مجلس به چاپ رسید، گفت: علت آن هم این است که کتابخانه مجلس بعد از پیروزی انقلاب اسلامی اجازه انتشار مستقل نداشته است. الان هم اعتراض ما این است که کتابخانه مرکزی خود راسا تصمیم بگیرد و هم‌فکری نیز داشته باشد. دانشکده ادبیات ۵۵۴ نسخه، الهیات ۱۴۶۲ نسخه، آل‌آقا ۲۲۷ نسخه، مجموعه امام‌جمعه کرمان ۴۹۷ نسخه، (برخی مجم