به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، آیات ۷۱ تا ۷۷ سوره قصص بخشی از مجموعه آیاتی هستند که به تبیین سنتهای الهی در زندگی انسان، نسبت نعمت و مسئولیت، و پیامدهای غرور، دنیاطلبی و غفلت از آخرت میپردازند.
بنابر روایت فارس، این آیات در ادامه داستان قارون آمده و گفتوگویی اخلاقی و اجتماعی را میان او و خیرخواهانش ترسیم میکنند.
هشدار درباره محرومیت از نعمتهای الهی
در این آیه، خداوند با طرح یک پرسش فرضی توجه انسان را به نعمت روز و شب جلب میکند. اگر شب همیشگی شود و روز از بین برود، یا بالعکس، زندگی بشر مختل خواهد شد.
هدف آیه این است که انسان متوجه وابستگی کامل خود به نظام دقیق الهی شود و بداند که نعمتهای به ظاهر عادی، در حقیقت پایههای اصلی حیاتاند. این پرسشها بیدارکننده عقل و فطرت انسان هستند.
نعمت روز و مسئولیت شکرگزاری
ادامه همان منطق در این آیه دیده میشود، با تأکید بر اینکه خداوند روز را برای تلاش، معاش و حرکت انسان قرار داده است. آیه با این مضمون که آیا نمیشنوید، انسان را به تفکر و شکرگزاری دعوت میکند. شنیدن در اینجا تنها به معنای شنیدن صوتی نیست، بلکه پذیرش عقلانی و قلبی حقیقت است.
رحمت الهی در تعادل شب و روز
این آیه تعادل میان شب و روز را نشانهای از رحمت خدا معرفی میکند. شب برای آرامش و روز برای تلاش است. تفسیرگران تأکید میکنند که این تعادل، الگوی کلی زندگی انسانی را نیز نشان میدهد، کار در کنار استراحت، دنیا در کنار آخرت. شکرگزاری در این آیه به معنای استفاده درست از هر دو زمان است.
روز قیامت و بطلان شرک
در این آیه نگاه از دنیا به آخرت منتقل میشود. خداوند در قیامت مشرکان را مخاطب قرار میدهد و از شریکانی که برای او قائل بودند، سؤال میکند.این پرسش برای رسوا شدن باورهای باطل آنان است، زیرا در آن روز هیچ پاسخی وجود نخواهد داشت. آیه نشان میدهد که تکیه بر غیر خدا، در نهایت بیپناهی به همراه دارد.
گواهی پیامبران بر امتها
در این آیه بیان میشود که از هر امتی گواهی گرفته میشود و پیامبران به عنوان شاهدان اعمال مردم حاضر میشوند. این صحنه بیانگر عدالت کامل الهی است، هیچ قومی بدون اتمام حجت مورد مؤاخذه قرار نمیگیرد. در اینجا روشن میشود که حق همواره روشن بوده، اما انسانها گاه از روی لجاجت یا غفلت آن را نپذیرفتهاند.
معرفی قارون و منشأ طغیان اواین آیه به طور مستقیم وارد داستان قارون میشود. قارون از قوم موسی بود، اما به آنان ستم کرد. ثروت عظیم او به اندازهای بود که کلیدهای خزائنش گروهی نیرومند را به زحمت میانداخت.
نکته تفسیری مهم این است که مشکل قارون صرف داشتن ثروت نبود، بلکه غرور، برتریجویی و ظلمی بود که از دل این ثروت زاده شد.
نصیحت خیرخواهان و معیار درست زندگی
در این آیه، مؤمنان خیرخواه قارون او را نصیحت میکنند. محورهای این نصیحت عبارتاند از توجه به آخرت، استفاده صحیح از نعمتهای دنیا، نیکی به دیگران، و پرهیز از فساد.
این آیه یکی از جامعترین آیات اخلاق اجتماعی قرآن است و الگویی متعادل از زندگی ارائه میدهد؛ نه رهبانیت افراطی و نه دنیاپرستی.
آیات ۷۱ تا ۷۷ سوره قصص با پیوند میان توحید، نعمتشناسی، معاد و اخلاق اجتماعی، تصویری روشن از مسئولیت انسان در برابر نعمتها ارائه میدهند.
داستان قارون نمونهای عینی از سرنوشت کسانی است که دنیا را هدف نهایی میدانند و از یاد خدا و آخرت غافل میشوند، در حالی که قرآن راه درست بهرهمندی از دنیا را در خدمت به انسانیت و بندگی خدا معرفی میکند.
تلاوت این آیات را که در صفحه ۳۹۳ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.
نظر شما