امیرمسعود عابدین: منابع نظامی اشاره میکنند که یک جنگنده سوخو ۳۵ روسیه موفق شده تا میگ-۲۹ نیروی هوایی اوکراین را از فاصله خیرهکننده ۱۹۰ کیلومتری سرنگون کند؛ شلیکی که در صورت تایید نهایی، میتواند طولانیترین شکار هوا به هوا در تاریخ نبردهای مدرن جهان باشد. این حادثه که همزمان با نابودی دو میگ-۲۹ دیگر اوکراین روی زمین توسط پهپادها رخ داد، پرده از تاکتیکهای جدید و مرگبار کرملین در آسمان برمیدارد.
نبرد در حریم هوایی اوکراین طی ماههای اخیر به یک بازی شطرنج دوربرد تبدیل شده است. تحلیلگران با بررسی دادههای راداری فاش کردهاند که سوخو ۳۵ روسیه این شلیک مرگبار را در حالی انجام داده که فرسنگها دورتر و کاملا درون حریم هوایی تحت کنترل روسیه پرواز میکرده است. این تاکتیک امن به خلبانان روس اجازه میدهد تا بدون ورود به محدوده پدافند زمین به هوای خطرناک اوکراین، شکار خود را در عمق خاک این کشور هدف قرار دهند. سلاح اصلی این نبرد، موشکی است که اساسا برای سناریوی جنگ جهانی سوم طراحی شده بود.
تولد یک موشک هایپرسونیک؛ از قطب شمال تا قلب میدان نبرد اوکراین
موشک هوا به هوای دوربرد R-۳۷M که این شکار بیسابقه را رقم زد، در ابتدا برای رهگیرهای فوقسنگین میگ-۳۱ توسعه یافته بود؛ پرندههای غولپیکری که وظیفه حراست از آسمان وسیع قطب شمال را بر عهده دارند. اما با شروع دهه ۲۰۲۰، مهندسان روس این موشک مخوف را روی جنگندههای چالاکتر مثل سوخو ۳۵ نیز یکپارچهسازی کردند. این موشک با سرعت سرسامآور نزدیک به ۶ ماخ (شش برابر سرعت صوت) حرکت میکند. اگرچه برد نهایی آن در صورت شلیک از میگ-۳۱ به ۴۰۰ کیلومتر میرسد، اما ساختار سوخو ۳۵ به دلیل پرواز در سرعت و ارتفاع پایینتر، این برد را به ۳۵۰ کیلومتر محدود میکند؛ امری که هنوز هم برای نابودی هر پرندهای در آسمان بیش از حد کافی است.
جنجال بر سر طولانیترین شلیک تاریخ
اگرچه شکار ۱۹۰ کیلومتری اخیر یک دستاورد بزرگ نظامی برای سوخو ۳۵ به شمار میرود، اما شاید این اولین بار نباشد که چنین رکوردی ثبت میشود. در اواخر سال ۲۰۲۲، گزارشهای ضد و نقیضی از سرنگونی یک سوخو ۲۷ و یک سوخو ۲۴ اوکراینی در جریان حمله به منطقه بلگورود روسیه منتشر شد. در حالی که در ابتدا گمان میرفت سیستم پدافند موشکی S-۳۰۰V۴ عامل این حادثه بوده، رسانههای هندی و روسی فاش کردند که جنگنده نسل پنجم سوخو ۵۷ روسیه با شلیکی از فاصله ۲۱۷ کیلومتری آن شکار را ثبت کرده است؛ رکوردی که در صورت تایید رسمی، حتی از دستاورد اخیر سوخو ۳۵ نیز فراتر میرود.
گزارش غربیها از کارایی موشک روس
بهرهگیری روسیه از موشکهای R-۳۷M برای شکار جنگندههای اوکراینی از فواصل دور، پدیدهای است که آژانسهای اطلاعاتی غرب نیز آن را رصد کردهاند. وزارت دفاع بریتانیا پیش از این در گزارشهای خود به نقش کلیدی میگ-۳۱ و سوخو ۵۷ در شلیکهای بالای ۲۰۰ کیلومتر از حریم امن هوایی روسیه اشاره کرده بود. با این حال، کارشناسان غربی معتقدند اگرچه رسانههای دولتی روسیه مدعی هستند که دقت این موشک به عدد یک نزدیک است (یعنی هر یک موشک صادر شده حتما یک هواپیما را ساقط میکند)، اما در عمل، نرخ موفقیت و پایداری سیگنال آن در فواصل بسیار دور، کمتر از ادعاهای تبلیغاتی کرملین است.
وقتی رادارهای غولپیکر به کمک میآیند
سوخو ۳۵ با وجود چالاکی بالا، از نظر توانایی راداری عقبتر از برادر بزرگتر خود یعنی میگ-۳۱ قرار دارد. رادار بومی این جنگنده به تنهایی نمیتواند هدفی را در فواصل نزدیک به ۲۰۰ کیلومتر برای قفل موشک R-۳۷M آشکار کند. به همین دلیل، در این شلیکهای دوربرد، سوخو ۳۵ به دادههای دریافتی از هواپیماهای راداربرد (آواکس) A-۵۰U، رادارهای قدرتمند میگ-۳۱ یا سامانههای پدافند زمینی متکی است. البته نباید فراموش کرد که رادار «ایربیس» سوخو ۳۵ با وجود اینکه مدرنترین فناوری روز نیست، اما به دلیل اندازه بزرگش (حدود سه برابر رادار جنگندهای مثل اف ۳۵ آمریکا)، قدرت خروجی عظیمی دارد که به خلبان برتری قابلتوجهی در نبردهای فرامرز دید میبخشد.
منبع: militarywatchmagazine
۲۲۷۳۲۲
نظر شما