به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، متن زیر حاصل سلسله جلسات حجت الاسلام والمسلمین کمال الدین مظلومی زاده، استاد عالی حوزه علمیه قم در حوزه است که تقدیم حضورتان میگردد:
بسم الله الرحمن الرحیم
در آیه چهارم سوره فتح، ما مراتب ایمان را میفهمیم. یکی از پیامها و آموزههایی که این آیه دارد، این است که ایمان ذو مراتب است.
* ایمان، حقیقتی دارای مراتب
ایمان ـ چه به معنای علم باشد، چه به معنای آگاهی باشد، چه به معنای یقین باشد، چه به معنای معرفت باشد، و چه به معنای تسلیم، که این معانی درباره ایمان گفته شده است ـ با تمام این معانی که عرض کردم، ذو مراتب است و درجاتی دارد؛ چون علم درجات دارد، و پذیرش و تسلیم نیز دارای مراتب مختلفی است.
حتی عشق و شور و محبتِ توأم با ایمان نیز متفاوت و متعدد است و مراتب و درجاتی دارد؛ چون انسان در اثر این ایمان، نسبت به خداوند متعال محبت پیدا میکند، عشق شعلهور میشود، و این عشق نیز مراتبی خواهد داشت.
امام صادق علیهالسلام در روایتی به همین ذو مراتب بودن ایمان اشاره میکنند و میفرمایند: «ایمان ده درجه دارد، همچون نردبان که پلهپله از آن بالا میروید». این روایت، مراتب ایمان و درجات ایمان را بیان میکند.
* اشاره آیه چهارم سوره فتح به افزایش ایمان
آیه چهارم سوره فتح اتفاقاً به همین مراتب ایمان اشاره دارد؛ آنجا که میفرماید: «لِیَزْدَادُوا إِیمَانًا مَعَ إِیمَانِهِمْ»؛ تا ایمانی بر ایمانشان افزوده شود. این تعبیر، اشاره به این مطلب دارد که یک فرد مؤمن هرگز نباید در یک مرحله از ایمان متوقف شود و بگوید: من دیگر الحمدلله نماز و روزهای به جای می آورم و ایمان به خدا داریم، ایمان به اهلبیت داریم، و همین مقدار کفایت میکند. نه، او دائماً باید به سوی درجات بالاتر ایمان تلاش کند.
* راه صعود ایمان: باور پاک و عمل صالح
این ایمان هم از طریق خودسازی به دست میآید: «إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْکَلِمُ الطَّیِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ یَرْفَعُهُ»(سوره فاطر، آیه دهم). بروید فرمایشات علامه طباطبایی ذیل همین آیه را ببینید. ایشان «الْکَلِمُ الطَّیِّبُ» را به باورهای پاک و ایمان پاک تعبیر میکنند.
ضمیر «إِلَیْهِ» به خدا برمیگردد. اگر میخواهید به خداوند متعال برسید و صعود کنید به آن وجود لایتناهی و بینهایت و از او نور بگیرید، نور الهی بگیرید، شما هم عبدالله بشوید، شما هم سبقت الله و الهی بشوید، «إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْکَلِمُ الطَّیِّبُ»؛ راهش باورها، بینشها و تقویت ایمانهاست.
* عمل صالح، عامل ارتقای درجه ایمان
خب حالا سؤال این است که راه کسب ایمان چیست؟ ادامه آیه میفرماید: «وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ یَرْفَعُهُ». تهذیب نفس؛ مراقبه؛ تقوای الهی، که در آیات قبل و جلسات قبل به آن اشاره کردیم. تهذیب نفس به ما کمک میکند که عمل صالح به دست بیاوریم، و این عمل صالح «یَرْفَعُهُ»؛ ایمانهای ما را از درجه یک به درجه دو، از درجه دو به درجه سه، و انشاءالله به آن مراتب ایمان و درجات ایمانی که امام صادق علیهالسلام فرمودند، ارتقا میدهد.
* نسبت متقابل ایمان و سکینه
پس خودسازی سبب میشود که انسان اهل ایمان شود و این ایمان ـ خب دقت بکنید که میخواهم چه بگویم و آن را با فراز اول همین آیه چهارم ارتباط بدهم ـ این تقویت ایمانی که در اثر خودسازی و عمل صالح به دست آمد، از طرف خداوند متعال سکینهای در جان انسان ایجاد میکند: «هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ السَّکِینَةَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ».
ثمره این سکینه، ایمانِ بالاتر خواهد بود؛ با توجه به آن اینهمانی که برای سکینه و ایمان گفتیم، که این سکینه، همان ایمان است. یعنی این ایمان، سکینه ایجاد میکند؛ و هر درجهای از ایمان، سکینهای بالاتر را به دنبال دارد؛ و هر سکینهای نیز ایمانی به دنبال خواهد داشت.
بنابراین، از مجموع مطالب استفاده میکنیم که ایمان سبب آرامش حقیقی انسان میشود و سکینهای را به دنبال خواهد داشت؛ و این سکینه هم ایمانآفرین است.
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته.
متن سخنرانی را اینجا مشاهده کنید.
نظر شما