تعزیه
-
۱۵ سال از ثبت جهانی تعزیه گذشت اما ...
تئاتربیش از ۱۵ سال از ثبت تعزیه به نام ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو میگذرد اما در تمام این سالها اقدامات موثری برای حل و فصل مشکلات فعالان این حوزه برداشته نشده و همچنان بخش عمدهای از گلههای تعزیهخوانان به جاست.
-
تعزیه فقط شرح مصیبت و برای گریه نیست/ در تکیهدولت هر وقـت تولد بود تعزیه شاد میخواندند/ «خروج مختار» تماشاگر را از خنده رودهبُر میکرد
تئاترهاشم فیاض، یک سال پیش از درگذشتش (۱۳۸۲) در گفتوگویی بلند با شماره ۶۳-۶۲ مجله «نمایش» در پاسخ به این که «اکثر مردم گمان میکنند تعزیه فـقط شـرح مصیبتها است و برای گریه کـردن...» گفت: «نه، اینطور نیست. ما تعزیه عروسی قریش داریم که همهاش خنده است، حتی دایره هم میزنند، تعزیه مختار هم همینطور است.»
-
تعزیهخوانی که با پوست هندوانه و پَر مرغ برای خود کلاهخود میساخت
ادبیات«روزشمار شبیهخوانی؛ به روایت هاشم فیاض» عنوان کتابی به کوشش داود فتحعلیبیگی با همکاری سمانه کاظمی و مهدی صفارینژاد است که تیر ۱۳۹۰ توسط انتشارات نمایش منتشر شد. در بخشی از این کتاب از زبان فیاض چنین میخوانیم: «یه پوست هندونه میگرفتیم و دو تا پر مرغ هم بهش میزدیم میکردیم کلاخود (کلاهخود). از همونجا عشق و علاقه من به تعزیه شروع شد.»
-
یک مجلس شبیهخوانی که قهرمانش «شازده کوچولو» بود
تئاترعلیاصغر دشتی، کارگردان و مدرس تئاتر، «مجلس شبیهخوانی شازده کوچولو» را حاصل علاقهای موازی میداند: یکی علاقه به شبیهخوانی، تحت عنوان یک پیشنهاد اجـرایی یا تـکنیک اجرایی و نه صرفا یک مراسم آیینی- مذهبی و دیگری علاقه به «شازده کوچولو»ی آنتوان دوسنت اگزوپهری.
-
هاشم شمرخوان: پیتر بروک گفت تو «علیبابا»ی ایرانی و من «علیبابا»ی فرانسه
تئاترهاشم فیاض تا زمان حیات (۲۱ اسفند ۱۳۸۳) تنها بازمانده از تعزیهخوانان تکیه دولت و استاد مجالس غریب تعزیه؛ تعزیههایی ناآشنا برای عموم که به ندرت خوانده میشوند، محسوب میشد. گردآوری ۲۵۰ عنوان نسخه تعزیه و ملزومات و تکنیکهای اجرایی آنها، هاشم فیاض را به دایرهالمعارف روشهای اجرا و موسیقی تعزیه تبدیل کرده بود. او روز جمعه ۲۱ اسفندماه ۱۳۸۳ بر اثر بیماری دیابت در بیمارستان شماره ۲ تهران درگذشت.
-
انتقاد از هزینههای میلیونی برای ساخت لباسهای تعزیه/ وقتی بانیان مجالس تعزیه میترسند و پا پس میکشند
تئاترعنایتالله قاسمی، موافقخوان و نسخهسُرای تعزیه در کنار انتقاد از تغییرات ایجادشده در طراحی لباس و موسیقی مجالس تعزیه، به پررنگشدن بیش از پیش مسئله پول اشاره میکند و میگوید: «هماکنون به گونهای است که بعضی چنان مبالغ کلانی درخواست میکنند که اساسا بانی مجلس عقب میکشد. چون میترسد از عهدهاش برنیاید و این خود به معنای کمرنگتر شدن اجرای تعزیه است.»
-
از کهنسالترین شبیهخوانان ایران: دلتنگ اجرای تعزیهام اما توان گذشته را ندارم
تئاترمرتضی صفاریان از کهنسالترین چهرههای تعزیه ایران است که این روزها در ۹۴ سالگی، اگرچه حافظهاش دیگر یاری سالهای گذشته را ندارد، اما هنوز نسخههای تعزیه را بیاشتباه یاد میآورد و با دلتنگی از دوری صحنههای شبیهخوانی میگوید: «خیلی دلتنگ اجرای تعزیه شدهام اما دیگر توان گذشته را ندارم.»
-
عاشورا در زمان شاه عباس صفوی از نگاه جهانگرد ایتالیایی
تاریخ ایرانهیچکس سر و ریش خود را نمیتراشد و به حمام نمیرود و به علاوه نهتنها از ارتکاب هرگونه گناه پرهیز میکند، بلکه خود را از هرگونه خوشی و تفریح محروم میسازد. بسیاری از گدایان، در کوچههای پرآمد و رفت شهر، تمام بدن خود تا گلو، و حتی قسمتی از سر را در خمرههایی از گل پخته که در داخل زمین پنهان شده، فرو میکنند.
-
در نسبت سوگ ایرانی با معماری
آیا تعزیه محصول دوران صفوی است؟
تاریخ ایراندر پاسخ به فرضیه گروهی که تعزیه را محصولی فرهنگی از دوران صفوی و اوج رواج تشیع در ایران میدانند، بزرگانی چون احسان یارشاطر به پاسخ برخاستهاند...
-
تعزیه به روایت سینما
از فرخ غفاری تا بیضایی؛ تعزیه در نگاه روشنفکران سینمای ایران/ سینما چگونه تعزیه را بازخوانی کرد؟
سینماتعزیه در ایران تنها یک آیین مذهبی یا بازنمایی تاریخی نیست، بلکه زبانی نمایشی است که در آن مرز میان گذشته و اکنون از میان برداشته میشود. این هنر آیینی از «تکیه دولت» قاجار تا نگاه سینماگران و مستندسازان معاصر، همواره بهعنوان یکی از مهمترین سرچشمههای الهام برای فهم نمایش ایرانی و حتی زبان سینما مطرح بوده است.
-
لزوم استقبال از جریانهای نوگرا؛ تعزیه بخشی از هویت هنری ماست
تئاترمعاون مرکز تولید تئاتر و تئاتر عروسکی کانون پرورش فکری با توضیح برنامههای رویداد «زمزم صلوات» از لزوم حفظ و تعالی هنرهایی مانند تعزیه گفت.
-
تعزیه، نقالی، پردهخوانی و قصهگویی برای کودکان در پارک لاله
تئاتررویداد «زمزم صلوات» در مرکز تولید تئاتر و تئاتر عروسکی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به مناسبت فرارسیدن ماه محرم و ایام سوگواری سیدالشهدا (ع)، برگزار میشود.
-
در دوره صفوی لباس عزای مردم در محرم آبی بود!/ دولت صفوی با قمهزنی مخالف بود
تاریخ ایراندر دوره قاجار، تعزیه با حمایت حکومت گسترش پیدا کرد. ناصرالدینشاه علاقه زیادی به تعزیه داشت و شخصاً در این مراسم شرکت میکرد.
-
پردهکِشی؛ هنر روایت عاشورا در قابهای فراموششده + تصاویر
اخبار دینپردهکشی یکی از هنرهای آیینی و مردمی ایران بود که با ترکیب نقاشی و روایت شفاهی، داستان کربلا را در قالب پردههای بزرگ تصویری برای مردم بازگو میکرد. این سنت که زمانی در قهوهخانهها، تکایا و حسینیهها نقش رسانهای مهمی داشت، امروز با وجود انتقال بسیاری از آثار به موزهها و گسترش رسانههای مدرن، بهتدریج از متن زندگی فرهنگی جامعه فاصله گرفته و در آستانه فراموشی قرار دارد.
-
از ضرورت ایجاد بنیاد تعزیه تا آرشیوهای واتیکان در رویداد پنجم «جمعه های تئاترشهر»؛
قصه آرزویی که برای تعزیه هنوز برآورده نشده است ؛ یک توصیه «خیلی مهم» به دانشجویان تئاتر
تئاترپنجمین رویداد «جمعه های تئاتر شهر» هم زمان با فرا رسیدن ایام سوگواری شهادت حضرت امام حسین (ع) به نمایش فیلم مستند «تمرین آخر» به کارگردانی زنده یاد ناصر تقوایی و سخنرانی محمد حسین ناصربخت پژوهشگر تعزیه اختصاص داشت.
-
از تکیه دولت تا تکایای روستایی؛ مسیر پر فراز و نشیب تعزیه
تعزیه؛ رسانهای مدرن در ترازوی تاریخنگاری
اخبار دینپژوهشگر شناختهشده و مؤلف کتاب مرجع «شبیهنامه»، ضمن واکاویِ دقیقِ ریشههای هنر آیینی تعزیه و با نقد روایتهای شفاهیِ غیرمستند، تعزیه را در ترازوی تاریخنگاریِ عصر قاجار قرار داده و از کارکردهای رسانهای و سیاسی این هنر در پرتوِ اسنادِ موجود پرده برداشت.
-
سیوسومین دوره آیین سنتی تعزیهخوانی برگزار میشود
تئاترهمزمان با فرا رسیدن ماه محرم و ایام عزاداری سید و سالار شهیدان، فرهنگسرای خاوران سیوسومین دوره آیین سنتی و باسابقه تعزیهخوانی خود را برگزار میکند.
-
سوگواره ملی تعزیه دهزیار کرمان مورد استقبال گسترده مردم قرار گرفت
کرمانسیزدهمین سوگواره ملی تعزیه دهزیار کرمان با استقبال گسترده قشرهای مختلف مردم استان کرمان و سایر مناطق کشور که علاقمند به این هنر آیینی هستند، روبرو شده است.
-
اعلام جزییات سیزدهمین سوگواره ملی تعزیه دهزیار کرمان / ضرورت حمایت وزارت ارشاد از ثبت ملی
کرمانسیزدهمین سوگواره ملی تعزیه دهزیار کرمان از ۶ تا ۱۷ خرداد جاری در روستای دهزیار و با حضور ۵۰۰ هنرمند از سراسر کشور برگزار خواهد شد.
-
مرشد میرزاعلی: تا آخرین نفر مقابل دشمن مبارزه میکنیم
تئاتریک تعزیهخوان با اشاره به ماهیت تهاجم دشمنان علیه کشورمان، گفت: آمریکا و رژیم صهیونیستی در این جنگ حتی به مردم عادی و ساکنان روستاها نیز رحم نکردند تا آخرین نفر مقابل دشمن مبارزه میکنیم اما تسلیم نمیشویم.
-
آگهی مجالس تعزیه در تهران ۸۰ سال پیش!
تاریخ ایراندر سال ۱۳۲۴ آگهی مراسم تعزیه دهه اول محرم در جراید منتشر میشد.
-
درخشش گروه تعزیهخوانی چلیچه شهرستان فارسان در سوگواره استانی
چهارمحال و بختیاریرئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان فارسان گفت: گروه تعزیهخوانی امام حسین(ع) چلیچه به سرپرستی حاج فریبرز عباسپور در نوزدهمین سوگواره استانی تعزیه در شهرستان بن خوش درخشید
-
تعزیه حر در میدان آزادی+عکس
تئاتردر سومین شب از سلسله مجالس تعزیهخوانی حضرت سیدالشهدا(ع) در امتداد رویداد فرهنگی هنری «سوگ سرو»، مجلس تعزیه «حرّ ابن یزید ریاحی» با اجرای گروه «تعزیه حضرت سیدالشهدا» به سرپرستی احمد عزیز، جمعه ۳۱ مرداد در محوطه برج آزادی به روی صحنه رفت.
-
نقد روایتهای رایج اما نادرست درباره یکی از مهمترین بناهای عصر قاجار
تئاترنشست «تکیه دولت؛ افسانهها و حقیقت» در آرشیو ملی ایران برگزار شد. نشستی که هدف آن بازخوانی دقیق اسناد تاریخی و نقد روایتهای رایج اما نادرست درباره یکی از مهمترین بناهای آیینی و فرهنگی ایران در عصر قاجار بود.
-
«تعزیه»؛ هنر آیینی و میراث فرهنگی ایران در گذر تاریخ
اخبار دین«تعزیه»، هنر نمایشی آیینی که ریشههای ایرانی و اسلامی دارد، امروز هنوز هم در ایام محرم و صفر به عنوان میراث گرانبهای فرهنگ ملی در گوشه گوشه این سرزمین شهادت مظلومانه سیدالشهدا(ع) و یارانش را در دل داستانهای حماسی و مذهبی به شکلی هنرمندانه روایت میکند، امروز نباید از نقش شبیه خوانی در حفظ موسیقی و نمادهای فرهنگی ایران غافل شد و حمایت از این گونه اصیل و بازشناسی جایگاه آن میتواند در دنیای امروز، پلی میان گذشته و حال فرهنگ ایران زمین باشد.
-
تعزیهخوانی حضرت سیدالشهدا(ع) در برج آزادی
تئاترتعزیهخوانی حضرت سیدالشهدا(ع) در امتداد رویداد «سوگ سرو» به سرپرستی احمد عزیز از ۲۹ مرداد تا ۲ شهریور، هر روز از ساعت ۱۸ تا ۱۹:۳۰ در سالن اصلی برج آزادی اجرا میشود.
-
ببینید | راه برونرفت نوحهخوانی از موقعیت نامناسب کنونی؛ رویکرد به گذشته برای پل زدن به آینده
اخبار کافه خبرایرج نعیمایی معتقد است اگر بنا باشد ما شاهد شکلگیری شیوه جدیدی از نوحهخوانی باشیم باید رویکردی به گذشته داشته باشیم تا بتوانیم پلی به آینده بزنیم.
-
ببینید | هیچ خوانندهای نام محمد(ص) را چنانچه فرهاد مهراد بر زبان میآورد، بر زبان نمیآورد
اخبار کافه خبراحمد صدری معتقد است وقتی نوحهای قرار است برای امامی، ازجمله امام حسین(ع) خوانده شود، ظرفی که برای آن انتخاب میشود باید ظرفی مناسب باشد. هرچند این به آن معنا نیست که ما نمیتوانیم از موسیقی پاپ استفاده بهینه کنیم. چنانچه در مورد تاثیری که ادای نام «محمد» از زبان فرهاد مهراد میگذارد میتوان به جرات گفت خواننده دیگری نیست که این نام را همچون او بر زبان آورده باشد.
-
ببینید | پروژه حاکمیت برای جذب جوانان؛ رفتن به سراغ نوحه با لحن ترانههای روز
اخبار کافه خبراحمد صدری معتقد است ظهور آیتی که موجب شد گشتی در جهان صورت گرفت، ازجمله موجب کنار رفتن رادیو و تلویزیون هم شد. چرا که هر کسی میتوانست به راحتی ازطریق تلفن همراهش به هر اثری که میخواهد دسترسی پیدا کند. حاکمیت اما پروژه جذب جوانان را که از مدتها پیش آغاز کرده بود کنار نگذاشت. پس با لحن شنیداری ترانههای روز به سراغ نوحه رفت.
-
ببینید | وقتی اهالی موسیقی ردیف- دستگاهی از ترس برچسب «حکومتی» خوردن سمت نوحهخوانی نمیروند
اخبار کافه خبراحمد صدری «ترس از این که بگویند فلانی هم وارد دستگاه (حکومت) شد» را یکی از پاسخهای این سوال میداند که که چرا نوحهخوانی با وجود ریشه داشتن در موسیقی ایرانی از جدیت موسیقی ردیف ـ دستگاهی تاثیر نپذیرفت و به سمت موسیقی پاپ حرکت کرد؟ او میگوید همین حالا اگر خوانندهای مقتل بخواند به سرعت برچسبی به او میچسبانند.