از تحول سلامت تا استعفا؛ ناگفته‌های هاشمی از روزهای سخت وزارت/ چرا طرح تحول سلامت نیمه‌کاره ماند؟

وزیر اسبق بهداشت در دولت‌های یازدهم و دوازدهم در گفت‌وگویی صریح و مشروح، برای نخستین بار پس از استعفایش در دی‌ماه ۱۳۹۷، از چالش‌ها، دستاوردها و ناگفته‌های این طرح سخن گفته است.

به گزارش خبرآنلاین از نشریه طبیب، دکتر سیدحسن قاضی‌زاده‌ هاشمی، وزیر اسبق بهداشت،‌ درمان و آموزش پزشکی در دولت‌های یازدهم و دوازدهم، در نخستین گفت‌وگوی مشروح خود از زمان استعفا از وزارت بهداشت در دی ماه ۱۳۹۷، به موارد مهمی در خصوص نظام سلامت کشور، دوران وزارت، طرح تحول سلامت و ... اشاره کرده است که در پی می‌آید.

۱۰ سال از آغاز طرح بزرگ وی در وزارت بهداشت موسوم به طرح «تحول سلامت» می‌گذرد. در مورد این طرح که به‌عنوان یکی از بزرگترین پروژه‌های تاریخ نظام سلامت کشور شناخته می‌شود، هنوز اظهارنظرهای فراوانی وجود دارد.

آنچه در پی می آید گفت‌وگوی وی با نشریه «طبیب» درباره دلایل، برنامه‌ها، مزایا و نتایج طرح تحول است:

ایده اولیه طرح تحول سلامت چگونه و بر مبنای کدام نیازسنجی‌ها و ضرورت‌ها در دولت یازدهم شکل گرفت؟

متاسفانه قبل از دولت آقای روحانی، در دو دوره دولت آقای دکتر احمدی‌نژاد (دولت‌های نهم و دهم) رفتار رئیس دولت و ارباب جمعی او باعث شده بود تا اقدامات موثری در حوزه سلامت کشور انجام نشود. اگرچه در آن مقطع زمانی خانم دکتر وحیددستجردی به‌عنوان وزیر بهداشت، توانستند بخشی از مشکلات این حوزه را از طریق کسب حمایت مجلس برطرف کنند اما درنهایت با دولت دچار اختلاف شدند و حوزه سلامت به‌خصوص در دو سال آخر دولت دهم، بی‌پناه‌ترین حوزه‌ها بود.

مشکلات فراوانی در این حوزه انباشته شده بود که بیش از همه متوجه مردم بود؛ کمبود بیش از سیصد قلم دارو، بدهی بالغ بر ۷۵۰۰ میلیارد تومانی بیمه‌ها به بیمارستان‌ها و در عین حال دسترسی بسیار نامطلوب مردم به خدمات، مشکلاتی بود که نظام سلامت عمدتا به دلیل دریافت نکردن بودجه جاری وزارت بهداشت با آن مواجه بود.

در آن دوره بدون استثنا تمام بیمارستان‌ها به دلیل تعرفه‌های پایین و اصلاح نشدن آن در طول سال‌ها، ورشکسته و قادر به عرضه خدمات نبودند و ترجیح می‌دادند بیماران را برای دریافت خدمات به مراکز خصوصی ارجاع دهند. خدمات آزمایشگاهی، تصویربرداری، سونوگرافی و... نیز برای کاهش بدهی‌های بیمارستان‌ها معمولا به بخش‌ خصوصی ارجاع می‌شد. این مشکلات تا حدی پیش رفته بود که در اولین جلسات شورای تامین متوجه شدیم که برخی بیمارستان‌ها حتی دیگر توانایی پرداخت مطالبات مربوط به مواد غذایی را هم ندارند و طبیعتا این مشکلات به نگاه دولت به این حوزه مربوط بود.

در حوزه بهداشت نیز وضع خیلی خراب بود؛ نه زنجیره سرد وجود داشت و نه واکسن؛ حمایت از مادران باردار و توجه به نوزادان و همه افتخاراتی که در ارتقای شاخص‌های بهداشتی در منطقه داشتیم، کاهش پیدا کرده و رده ما در این شاخص از رتبه نخست به رتبه نهم و دهم در منطقه رسیده بود. در موارد دیگر نیز بیماران خاص هیچ حمایتی نداشتند؛ وضع بیماران مبتلا به تالاسمی، سرطان و EB اصلا خوب نبود و بیماران هموفیلی گرفتاری‌های زیادی داشتند.

وقتی وزارتخانه را تحویل گرفتیم، با مشکلات فراوانی در بخش‌های مختلف مواجه شدیم. در آن شرایط باید کاری می‌کردیم تا به جمله رهبری پشت دفترچه‌های بیمه در رابطه با «کاهش رنج مردم» نزدیک شویم. در چنین شرایطی وزارت را به اجبار و صرفا با انگیزه خدمت به مردم و کشور پذیرفتم.

از تحول سلامت تا استعفا؛ ناگفته‌های هاشمی از روزهای سخت وزارت/ چرا طرح تحول سلامت نیمه‌کاره ماند؟

چه اقداماتی برای رفع این مشکلات انجام ‌شد؟

در آغاز کار دولت یازدهم در درجه اول دولت باید طبق وعده‌ای که رئیس‌جم