به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، چند روز پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، مجله «خواندنیها» تحلیلی از هفتهنامه آمریکایی «تایم» درباره وضعیت محمدرضا شاه پس از خروج از ایران را بازنشر کرد؛ تحلیلی که یکی از محورهای اصلی آن، دلخوری عمیق شاه از جیمی کارتر و نقش آمریکا در سقوط سلطنت بود. به روایت این گزارش، شاه در حالی که در مصر و سپس مراکش به سر میبرد، ظاهراً به بازدید از آثار تاریخی و استراحت مشغول بود، اما ذهنش همچنان درگیر ایران و آینده سیاسی خود باقی مانده بود.
شاه در ابتدا قصد داشت به آمریکا برود و در کالیفرنیا، در ملک التر آننبرگ، با تأمین امنیت دولت آمریکا مستقر شود، اما ناگهان از این تصمیم منصرف شد. اطرافیان او دلایل مختلفی برای این انصراف مطرح کردند؛ از جمله تمایل شاه به ماندن در نزدیکی ایران برای رصد تحولات و بازگشت آیتالله خمینی. با این حال، پس از بازگشت آیتالله خمینی به ایران، این توجیه نیز کارکرد خود را از دست داد. گفته میشد شاه نگران آن بود که در آمریکا نه بهعنوان رئیس یک دولت، بلکه صرفاً بهعنوان مهاجری ثروتمند با او برخورد شود.
تحلیل «تایم» تأکید میکند که دلیل اصلی این تصمیم، احساس خیانت سیاسی از سوی دولت جیمی کارتر بود. شاه معتقد بود فشارهای آمریکا و عدم حمایت قاطع آن، او را ناچار به ترک تاجوتخت کرده است. به گفته منابع این مجله، شاه شخصاً کارتر را مسئول از دست رفتن قدرت خود میدانست و نقل شده که او به یکی از مقامات خارجی گفته بود آمریکا دیگر نیازی به «پاسبان خود در خلیج فارس» ندارد.
شاه در دیدار با انور سادات در مصر، ضمن تشریح نگرانیهای خود درباره آینده خاورمیانه، از مشاورانش نیز بهشدت انتقاد کرد و آنان را متهم ساخت که با ایجاد فاصله میان او و مردم، واقعیتهای جامعه را از وی پنهان کردهاند. او با حسرت اعتراف کرد که زمانی متوجه عمق نارضایتی شد که «ملت را از دست داده بود». شاه در پایان، این تجربه را بهعنوان هشداری به سادات منتقل کرد و ابراز امیدواری نمود که شاید فرصتی دیگر برای بازگشت به سوی مردمش بیابد.
متن کامل این گزارش را از اینجا بخوانید.
۲۵۹
نظر شما