نیلوفر مولایی: نزدیک به شش سال است که کلید ساختمان بهارستان در اختیار محمدباقر قالیباف است؛ شش سالی که در آن، نهتنها جایگاه او در رأس مجلس تثبیت شد، بلکه حلقهای از یاران و مشاوران او نیز کوشیدند این موقعیت را در برابر رقبا حفظ کنند. رقابتی که گاه آنان را در برابر طیف نزدیک به سعید جلیلی قرار داد و گاه در زمین مشترک با اعضای جبهه پایداری نشاند.
قالیباف در این سالها کوشیده است تصویری فراجناحی از خود ارائه دهد؛ چهرهای که بتواند در میان طیفهای مختلف اصولگرایی نقشآفرینی کند. با این حال، این راهبرد نهتنها مخالفانش را قانع نکرده، بلکه حتی در میان همپیمانان سابق نیز تردیدهایی برانگیخته است. تردیدهایی که بازتاب آن را میتوان در تغییرات مداوم نظریات او و حتی حلقه اطرافیان و مشاوران نزدیک به او دید. هرچند که یاران محمدباقر قالیباف و حلقه اطرافیان نزدیک به او در طی این سالها با تغییرات زیادی همراه شدهاند و شاید تنها اندک افرادی از قدیمالایام در حلقه مریدانش باقی مانده باشند، اما همان رفقا نیز، همچون رئیس محبوبشان، حرکت بر مدار محافظهکاری را بهخوبی آموختهاند؛ مسیری که شاید بیش از هر چیز، بازتابی از راهبرد سیاسی شخص او باشد.
از نزدیکی به حدادعادل تا مشاور قالیباف
«امیرابراهیم رسولی» از همان روزهای نخست که محمدباقر قالیباف پا به ساختمان بهارستان گذاشت، ابتدا بهعنوان مشاور و مدیرکل هیأترئیسه مجلس شورای اسلامی منصوب شد و اکنون که جای خود را به حسین عرفانیان داده است، همچنان در سمت مشاور سیاسی ابقا شده است. او متولد ۱۳۵۹ در تهران است و دارای مدرک دکتری در رشته علوم سیاسی میباشد. فعالیت حزبی و سیاسی رسولی از سال ۱۳۸۰ و با همکاری با جریانها و شخصیتهای مختلف کشوری و لشگری آغاز شد و در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۶ عضو شورای رسانه حجتالاسلام رئیسی بود.
رسولی که از دانشآموختگان قدیمی دبیرستان فرهنگ غلامعلی حدادعادل است، به سبب همین نزدیکی توانست ارتباط گستردهای با نمایندگان مجلس برقرار کند و حتی در زمان ریاست حدادعادل در مجلس هشتم، به سمت مشاور او و مسئولیت پارلمانی نهاد کتابخانههای کشور در مجلس دهم رسید. نزدیکی بیش از حد او به حدادعادل حتی این شائبه را ایجاد کرد که رسولی داماد این سیاستمدار اصولگراست؛ ادعایی که شاید انتشار پستی از حدادعادل و یادکردن از او بهعنوان «استاد عشق» به آن دامن زده بود، اما با تکذیب صریح خود رسولی همراه شد.
چنانکه رسولی با اشاره به شایعه انتصاب فامیلیاش گفته است: «نه پدر همسرم و نه پدر خودم مسئولیتی در کشور ندارند. گاهی برخی اکاذیب را درست نمیتوانیم برای مردم شفاف کنیم و دهانبهدهان میچرخد و تبدیل به باور میشود؛ این وظیفه دوستان رسانهای است که در جهت آگاهی افکار عمومی گام بردارند.»
از سوی دیگر، احتمالاً آشنایی رسولی با قالیباف به زمان فعالیتش در سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران برمیگردد. به همین دلیل، او علیرغم حضور در لیست تهران در انتخابات مجلس یازدهم، در لحظات پایانی به نفع وحدت و ائتلاف نیروهای انقلاب انصراف داد و برخی مدیریت کل هیأترئیسه مجلس شورای اسلامی را نتیجه همین انصراف میدانند.
همشهری که مشاور قالیباف شد
«سعید احدیان» زمانی مدیریت کانال تلگرامی «آخرین خبر» را در کارنامه داشت، اما اکنون به یکی از کلیدیترین مشاوران و نزدیکان قالیباف، یعنی دستیار سیاسی او، تبدیل شده است. هرچند انتصاب دوستان و همرزمان سابق به سمتهای حساس کشور مسبوق به سابقه است، اما همین همرزمان گاه میتوانند به پاشنه آشیل همان مسئول تبدیل شوند.
سابقه حضور احدیان در رسانهها نیز به دهه ۸۰ و فعالیت در روزنامه خراسان بازمیگردد. با این حال، او نیز همچون رسولی در جریان انتخابات مجلس یازدهم، خود را «انأ رجل» دانست و ردای کاندیداتوری از حوزه مشهد برتن کرد. همان زمان، در مصاحبهای با خبرگزاری ایسنا گفته بود: «فعلاً از حوزه تهران در انتخابات ثبت نام میکنم، ولی احتمال دارد حوزه انتخابیه خود را تغییر دهم. من به جریان اصولگرایی تعلق دارم و در بین اصولگرایان به جریان نواصولگرایی و قالیباف نزدیکتر هستم.»
اگرچه اطلاعات دقیقی درباره زمان آشنایی و رفاقت میان احدیان و قالیباف در رسانهها وجود ندارد و صرفاً بر همشهری بودن این دو چهره سیاسی تأکید میشود، اما در طول این شش سال، احدیان به یکی از مهمترین و کلیدیترین مشاوران قالیباف تبدیل شده است. تا جایی که در جریان رقابتهای انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم نیز او را همراهی میکرد.
از اقدامات جنجالی احدیان میتوان به پند و اندرز او به سید محمد خاتمی در سال ۱۴۰۱ و همچنین دفاع از نظریه حکمرانی نو و نواصولگرایی قالیباف اشاره کرد. چنانچه در همان سال، در مناظره با سید محمد ابطحی گفته بود: «حکمرانی نویی که آقای قالیباف مطرح میکند، اصلاً از جنس اصلاحاتی که آقای خاتمی مطرح میکند، نیست. این حکمرانی نو، جنسش اتفاقاً از نوع تغییری است که مردم آن را قبول دارند. از حدود ۱۰ ماه پیش، یعنی آذرماه سال گذشته، کلیدواژه «حکمرانی نو» توسط آقای قالیباف بارها در سخنرانیهای مختلف مطرح شد، ولی جالب است که تازه در همین بحران اخیر شنیده شد.»
تهیه کننده و رفیق قدیمی قالیباف
«محمود رضوی»؛ زمانی او را به تهیهکننده فیلم «درباره الی» و همکاری با اصغر فرهادی میشناختند، اما اکنون تبدیل به یکی از یاران غار قالیباف شده است. حکایت همان جملهای که با تأکید بیان کرده بود: «رضوی هرکجا بایستد و کار کند، برای آقای قالیباف است».
در واقع، محمود رضوی که با سرمایهگذاری در فیلم «هفت و پنج دقیقه» پا به سینما گذاشت و در اواخر دهه هشتاد تهیهکنندگی فیلم «درباره الی» را مشترکاً با اصغر فرهادی به عهده گرفت، کمکم با سرمایهگذاری بر فیلمهایی چون «سیانور»، «ماجرای نیمروز» و «رد خون» وارد سینمای سیاسی شد.
لابهلای مصاحبههای قدیمی رضوی میتوان ردپای آشناییاش با قالیباف را پیدا کرد؛ آنجا که در گفتوگویی با سینماتیکت بیان کرده بود: ««سیمای مهر» هم با سفارش آقای قالیباف سال ۸۵ کارش را شروع کرد.» در واقع، رفاقت رضوی و رئیس فعلی بهارستان نیز همانند امیرابراهیم رسولی به زمان تصدی او در شهرداری تهران بازمیگردد.
رضوی در همان مصاحبه، قالیباف را مانند پدری توصیف کرد که شاید به فرزندش پول توجیبی ندهد، اما حواسش هست و پتانسلی که یک فرد برای پریدن نیاز دارد را ایجاد میکند. رضوی از همان زمان کار در «سیمای مهر» آنچنان مرید قالیباف شد که در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۶ بهعنوان سرپرست کل تبلیغات ستاد انتخاباتی قالیباف فعالیت کرد و سرپرستی و نظارت بر ساخت مستندهای انتخاباتی او را بر عهده گرفت.
او نیز پس از تشکیل مجلس یازدهم به سمت مشاور فرهنگی و هنری رئیس مجلس درآمد و تا اکنون نیز بر همین سمت تصدی دارد.
مواضع تند یک مشاور
«مهدی محمدی»؛ توئیتها و مواضع تندی که درباره مذاکرات و جنگ ۱۲ روزه داشت، او را تبدیل به یکی از چهرههای جنجالی در حلقه یاران قالیباف کرده است. محمدی نیز از دیگر چهرههای رسانهای است که کار خود را از یادداشتنویسی در روزنامه «کیهان» آغاز کرد. او از همان زمانی که حسن روحانی سکاندار دبیری شورای عالی امنیت ملی بود، به بیان دیدگاههای خود پیرامون مسائل هستهای و مذاکرات ایران و آمریکا در دولت خاتمی میپرداخت.
محمدی در زمانی که محمدحسین صفار هرندی مدیریت روزنامه کیهان را برعهده داشت، به یکی از چهرههای نزدیک به او تبدیل شد و از این طریق توانست به حلقه اولیه یاران احمدینژاد راه پیدا کند. پس از آن، در زمانی که سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی شد، به تیم مذاکرهکننده هستهای پیوست و در مقطعی سخنگویی این تیم را نیز بر عهده داشت.
محمدی که از سال ۱۳۹۹ در مقام مشاور رئیس مجلس در امور راهبردی فعالیت میکند، با تکیه بر سالها حضورش در مسائل دیپلماسی، رجزخوانیهایی علیه مذاکرات، تیم هستهای دولت روحانی و حتی جنگ ایران و اسرائیل انجام داده است. چنانچه در خرداد ماه امسال تصویری در اینستاگرامش منتشر شد که دو قارچ انفجار و بارش رادیواکتیو در اسرائیل را نشان میداد. تصویری که بازتاب زیادی در رسانههای ایران و خارج از کشور داشت و پس از چند ساعت حذف شد.
پس از آن نیز مشاور قالیباف توضیح داد: «صفحه اینستاگرامیاش را «ادمین» اداره میکند و عقیدهای به اینکه ساخت سلاح هستهای میتواند کمکی به ارتقای بازدارندگی کند، ندارد.»
اعتراض به یک حکم
از دیگر مشاوران قالیباف می توان به فریدون حسنوند اشاره کرد. او که سابقه نمایندگی در ادوار ششم، هفتم، هشتم، دهم و یازدهم را در حوزه اندیشمک برعهده دارد، در سال گذشته به عنوان مشاور رئیس مجلس در امور وزارتخانه ها منصوب شد. انتصابی که با اعتراض نماینده فعلی اندیشمک همراه شد. چنانچه جهانبخش قلاوند در اعتراض به حضور فریدون حسنوند نماینده سابق اندیمشک در مجلس به قالیباف گفت: «هم فکر خودت هم باند خودت را بدون توجه به مجمع نمایندگان و بدون مشورت بیارید توی مجلس بگردانی و این جسارت در حق مردم اندیمشک هست که کسی را پس از ۲۰ سال بیرون کردند و شما برگردانی به مجلس! این کار اخلاقی نیست.»
از همین رو میتوان گفت که قالیباف با ایجاد شبکهای از مشاوران و نزدیکان، قصد داشته و دارد پایگاه خود را در میان جناحهای سیاسی تثبیت کند، اما این حلقه گاه خود به پاشنه آشیل او تبدیل شده است. اختلاف دیدگاهها، مواضع جنجالی و حساسیتهای رسانهای برخی یاران، فرصت رقبا را برای نقد و چالش فراهم کرده و او را به چهرهای محافظهکار تبدیل کرده است. تحرکات و تصمیمات این مشاوران نه تنها مسیر راهبرد فراجناحی او را پیچیده کرده، بلکه در مواردی باعث تضعیف اعتبارش نزد همپیمانان و افکار عمومی شده و او را ناخواسته به بازی در زمین مخالفان سوق داده است.
29215
نظر شما